پنج شنبه, 23 آبان 1398

هفته‌نامه شماره 581:  20 آبان ۱۳۹۸

پاسارگاد وضعیت نا‎به‎سامان محورهای روستایی را بررسی می‎کند؛
پیچ‌های خطرناک جاده چهارگنبد

 هدی رضوانی
محورهای روستایی معمولاً در بهسازی و تعریض مسیرهای عبور و مرور برون‌شهری در اولویت‌های آخر مسئولان قرار می‎گیرند و وضعیت آن‎ها نیازمند بررسی و اقدام جدی است. چرا که همین محورهای روستایی در کنار سهل‌انگاری رانندگان و شرایط نامناسب مسیر می‌توانند زمینه‌ساز بروز حوادث ناگواری شوند. جاده چهارگنبد از توابع بخش بلورد در شرایط نه چندان مطلوبی به‎سر می‎برد و با توجه به حوادثی که در این مسیر اتفاق افتاده نیازمند رسیدگی است.
 اتوبوس‎های معدن جاده را حادثه‎خیز کرده‎اند
رضا شهسواری ساکن روستای کرپوئیه است و از مسیر عبوری جاده چهارگنبد بسیار گلایه دارد. وی در این خصوص می‎گوید: در این محور متاسفانه به طور مرتب تصادف رخ می‎دهد. ۱۵ اتوبوس معدن تخت‎گنبد در این جاده تردد دارند که بسیار خطرناک است. جاده باریک است و پیچ دارد و عبور و مرور این اتوبوس‌ها جاده را حادثه‎خیز کرده. جاده نه نور و روشنایی دارد و نه تابلو. وی اضافه می‎کند: تردد اتوبوس در جاده کوهستانی ممنوع است اما نمی‌دانم چطور اجازه دادند این اتوبوس‎ها تردد کنند. از ابتدای سال حدود ۲۵ تصادف اتفاق افتاده و چند نفر هم فوتی داشته. من زیاد به این مسیر رفت و آمد دارم. شما ساعت ۷ شب بیایید جاده چهارگنبد را از نزدیک ببینید متوجه می‌شوید که چقدر اوضاع وخیم است اما متاسفانه مسئولین اقدامی انجام نمی‎دهند.
 بهسازی جاده چهارگنبد به چند بخش واگذار می‎شود
بخشداری هر منطقه یکی از متولیان اصلی در بهسازی مسیرهای روستایی است. اسماعیل محمدپور بخشدار بلورد در خصوص بهسازی مسیر چهار گنبد می‌گوید: هفته گذشته در همین راستا جلسه‌ای با حضور فرمانده پلیس‎راه روستایی استان، مسئولان پلیس‎راه سیرجان، دهیاران و شوراهای بخش بلورد برگزار شد و از این محور بازدید شد و مقرر گردید در چند قسمت بهسازی شود. قسمت اول آن توسط شهرداری از بلورد تا محمدآباد و بعد از آن توسط معدن تخت‌گنبد و بخش دیگر با همکاری دهیاری‌ها و شوراها و تصمیم بر این شد که معدن تخت‌گنبد فعلاً با ما همکاری کند تا به صورت موقت یک سری از کارها از جمله خاکریزی شانه‎های جاده و نصب تابلوهای علایم در مسیر انجام شود و در آینده نزدیک بهسازی کل مسیر توسط معدن تخت‎گنبد انجام شود. وی افزود: بر اساس گفت‌وگوهای انجام شده قرار بود سال گذشته مسطح‎سازی جاده و تعریض آن و گرفتن پیچ‎ها توسط مسئولان این معدن شروع شود اما از آنجا که معدن تخت‎گنبد در حال لوله‌گذاری گاز مسیر گوغر تا چهارگنبد است، بحث جاده را گذاشتند برای امسال و بر اساس قولی که چند روز گذشته به ما دادند، قرار شد به زودی نقشه‎ها را اداره راه تهیه کند و جلسه‌ای برگزار شود تا عملیات تعریض و آسفالت جاده چهارگنبد توسط معدن آغاز شود. همچنین در صحبت‌هایی که با مسئولان پلیس‎راه انجام شد مقرر گردید مسیر بلورد تا محمدآباد را شهرداری بلورد و مسیر محمدآباد تا معدن را خود معدن و از محمدآباد تا کهن‎سیاه را دهیاری کهن‎سیاه بر عهده بگیرد تا با همکاری یکدیگر این کار انجام شود.
از او می‌پرسم آیا شهرداری‎ها و دهیاری‎ها بودجه انجام این کار را دارند؟ می‎گوید: بله. می‌توانند تا حدودی در این زمینه ورود کنند. ما هم پشتیبانی می‎کنیم. از نظر قانونی بودجه را باید اداره راه تامین کند ولی به دلیل نبود اعتبار، معدن تخت‌گنبد تقبل کرده که هزینه کل مسیر را بپردازد. محمدپور با اشاره به حوادثی که در این محور اتفاق می‎افتد، می‎گوید: ‌پیگیری خوب است ولی تا کار به نتیجه برسد زمان زیادی می‎برد و ممکن است چند نفر دیگر در این مسیر جان خود را از دست بدهند.
 مطالبه‎گری وقتی اتفاق می‎افتد که بودجه‎ای در کار باشد
علیرضا رضایی رییس اداره راهداری و حمل‎و‎نقل جاده‎ای است که می‎گوید: مسئولیت احداث محورهای روستایی تا الان که با شما صحبت می‌کنم متوجه اداره راه‎و‎شهرسازی هر شهرستانی است اما طبق دستور وزیر در ابتدای امسال مقرر شد راه‌های روستایی مجدداً به اداره راهداری و حمل‎و‎نقل جاده‎ای برگردد که این عمل به دلایل فنی یا وضعیت موجود ادارات محقق نشد و قرار شد از سال آینده عملی شود. وی اضافه می‌کند: یک بخش این محور زیر نظر اداره راه روستایی در دست احداث است که هنوز به ما ملحق نشده و ما هم قبل از این الحاق نمی‌توانیم کاری انجام دهیم. در صورتی که ملحق شود با پلیس‎راه به موقعیت رفته و ضعف و نواقص موجود را به پیمانکار منتقل می‎کنیم که پس از رفع آن‎ها پروژه را تحویل بگیریم. رضایی به عدم رعایت مقررات رانندگی در این محور اشاره می‎کند و می‎گوید: مشخصات راه روستایی حداکثر سرعت مجاز در این محور را حدود ۶۰ کیلومتر مشخص کرده و قانون می‌گوید با سرعت مطمئنه برانید اما رانندگان در این محور با همان سرعتی که در راه فرعی و اصلی حرکت می‌کند و بالای ۱۰۰ کیلومتر است، در شیب‎ها و قوس‎های راه کوهستانی و روستایی هم حرکت می‌کنند که منجر به خروج از محور، واژگونی و حتی فوت افراد می‌شود. اگر مردم فرهنگ رانندگی را رعایت کنند قطعاً این حوادث اتفاق نخواهند افتاد.
می‎پرسم آیا اقدامی برای بهسازی این محور انجام شده؟ پاسخ می‎دهد: برای بهسازی محور باید اول اعتباری تخصیص بدهند. اعتبار نصب علایم و ایمن‌سازی محورها بنا به دلایل تحریم و کاهش میزان بودجه تخصیصی میسر نیست و در حال حاضر بیشتر اعتبارات به محورهای شریانی و اصلی داده می‎شود که در شبانه روز بالای ۱۲ هزار نفر از آن تردد می‌کنند. راه‎های روستایی با کمبود علایم و سایر مسایل ایمنی مواجه هستند. این را خودمان هم اقرار می‎کنیم. منتها باید ابتدا اعتبار بدهند و بعد بگویند چرا کاری انجام ندادید؟ وقتی اعتباری اختصاص داده نمی‌شود دیگر بازخواستی هم نیست و نمی‌توان مطالبه‌گری کرد. ما در سنوات گذشته از محل بهسازی یا بازیافت علایم فرسوده یک سری علایم جدید در محور نصب کردیم که استاندار هم بازدید کرد. متاسفانه همین علایم را هم نگهداری نمی‎کنند. سرقت علایم ایمنی جاده‎ها را به خطر می‌اندازد، جاده اصلی و فرعی هم ندارد. کابل، روشنایی، دوربین و علایم را به سرقت می‎برند و اعتبار جایگزین کردن آن‎ها محدود است. به دنبال این بودیم که راهکاری پیدا کنیم تا به نوعی خواسته مردم هم تامین شود. بنابراین چندین مرحله با بخشداری، فرمانداری و شورای ترافیک جلسه گذاشتیم که اعتبار را از محل شرکت‎ها و معادنی که در این محل مشغول به فعالیت هستند و به دلیل عبور ماشین‌های سنگین آن‎ها رویه جاده تخریب می‌شود تامین گردد. این رویه آسفالت برای عبور و مرور چند ماشین سواری است تا به محور اصلی دسترسی داشته باشند اما وقتی کامیون‌های سنگین آن را تخریب می‌کنند معادن موظفند برخی از معایب جاده را هم بر برطرف کنند.
 علت توقف کار پیمانکار، عدم وصول مطالبات بود
رییس اداره راهداری و حمل‎و‎نقل جاده‎ای در پاسخ به این سوال که آیا این معادن برای بهسازی مسیر اعلام آمادگی کرده‎اند؟ پاسخ می‎دهد: ظاهراً در آخرین جلسه‌ای که با بخشدار داشتیم قرار شد مدیرعامل معدن تخت‎گنبد ما را در این امر یاری کند. همان طور که در سال‌های گذشته برخی از روکش‌ها و تعریض‎ها را انجام داده. با همین وضعیت موجود هم اگر کسی سرعت مطمئنه را رعایت کند قطعاً این حوادثی را هم که داریم دیگر نخواهیم داشت. این محور الان خط‎کشی کامل دارد، روکش انجام شده، برای آن قسمت خاکی جاده هم تامین اعتبار نشده و مدتی کار تعطیل بوده. از او می‌پرسم پیمانکار این محور مدتی است که کار را تعطیل کرده و به فکر شروع کار نیست آیا نباید به پیمانکار در این زمینه تذکری داده شود؟ پاسخ می‎دهد: بله مدتی کار تعطیل بود. اخیرا پیمانکار دارد کج‌دار و مریز کار می‎کند. تخصیص اعتبار قطره‌چکانی است. مردم فکر می‌کنند اگر اداره‎ای متولی نگهداری و ساخت یک جاده است چون اسمش اداره فلان است باید یک پروژه را از صفر تا صد در کمترین زمان ممکن به اجرا برساند. از طرفی وقتی مطالبات برای پیمانکاران درست می‎کنیم باید به دستگاه نظارتی جواب بدهیم چون می‌گویند وقتی شما اعتبار نداشتید چرا مطالبه برای دولت درست کردید؟ ما همیشه زیر سؤال هستیم. پیمانکار که کار مجانی انجام نمی‌دهد. چون پولش را ندادند معلوم است که کار را تعطیل می‌کند. یا باید پول بدهند که کار را ادامه دهد یا باید تسویه کنند که در این صورت برای پیمانکار بعدی هم پول ندارند. مهم نیست منبع تأمین اعتبار، اداره راه باشد یا استانداری یا راه روستایی یا معادن و... برای پیمانکار فرقی نمی‎کند. اول باید بحث مالی پیمانکار تامین شود و بعد از او مطالبه‎گری کرد. وی در پاسخ به اینکه اعتبارات دولتی به این زودی‌ها وصول نمی‌شود و چه باید کرد؟ می‎گوید: خب نمی‌شود، پس مردم هم خواسته‎ای نداشته باشند. بروند گنج پیدا کنند به ما هم نشان بدهند تا از آن برای تامین اعتبار استفاده کنیم. حساب دو دو تا چهار تا است. باید بگوییم مدیران‌عامل معادن ملزم هستند یک درصد از درآمد خود را برای تامین جاده در نظر بگیرند و زودتر هم آن را تخصیص دهند که این حوادث کاهش پیدا کند. وی اضافه می‌کند: ما به عنوان یک دستگاه اجرایی مکاتبه می‌کنیم ولی مرجع بالادستی ما نیستیم که تصمیم‌گیرنده باشیم، اداره کل هم مرجع نیست. دستگاه‎های منطقه‎ای باید اقدام کنند. رضایی به کمک معادن در بهسازی معابر مختلف استان اشاره می‎کند و می‎گوید: این کار سابقه خوبی در استان داشته. در بخش پاریز-مانی، مس سرچشمه در حال تعریض جاده است. در چند سال گذشته مس سرچشمه دو بانده کردن ۶۳ کیلومتری محور رفسنجان-سرچشمه را در دستور کار قرار داده. مس خاتون‎آباد در اجرای بند دوم سهیم بوده، گل‌گهر در اجرای جاده‎ای که از گل‎گهر به بندرعباس می‌رود سهیم بوده. استان کرمان به ویژه سیرجان در تامین اعتبارات از خیلی از استان‌ها موفق‌تر بوده. منتها هزینه‎هایی داریم که آن قدر سنگین است که تاکنون نتوانسته‎ایم همه جوانب را پوشش دهیم. باید به تدریج این اعتبار تزریق شود.. اگر معدن تخت‎گنبد اعتباری اختصاص می‎دهد قطعا استقبال می‌کنیم و می‌توانیم کار را پیش ببریم. از او می‌پرسم آیا مسئولان این معدن قول قطعی برای همکاری داده‎اند؟ می‎گوید: قول داده‎اند ولی هنوز قطعی و نهایی نشده. قبلا هم قول داده بودند از میدکو این امر انجام شود ولی متاسفانه محقق نشد. اگر دوستان قول‎هایی را که می‎دهند عملی کنند وضعیت از آنچه که هست مطلوب‎تر خواهد بود.
 مدیرعامل تخت‎گنبد: آماده همکاری هستیم
افشین بهبهانی مدیرعامل معدن تخته‌گنبدم در باره نحوه تخصیص این اعتبار می‎گوید: صحبت از اینکه اعتبار بدهیم نشده ولی به آن‎ها گفتیم در بهسازی این محور کمک می‌کنیم. در حال حاضر داریم لوله‎گذاری خط گاز بین گوغر تا چهارگنبد را انجام می‎دهیم، به مسئولان مربوطه گفتیم شما کار بهسازی محور را انجام دهید ما هم کمک می‎کنیم. بحث عدد و رقم پیش نیامده ولی گفتیم روی کمک ما حساب کنید. او از آمادگی برای بهسازی محور چهارگنبد پس از لوله‌گذاری خبر می‌دهد و می‌گوید: لوله‎گذاری 3-2 ماه دیگر تمام می‌شود. البته باید زودتر تمام می‎شد ولی به خاطر یک سری موارد محلی که باید رضایت‎شان را جلب می‎کردیم کمی طول کشید. نیازی به پایان پروژه لوله‎گذاری گاز نیست. اگر همین الان هم کار را شروع کنند ما کمک می‎کنیم. منتها لوله‌گذاری‎ گاز که تمام شود می‎توانیم خودمان وارد عمل شویم، ماشین‌آلات به آن‎ها بدهیم و کار سریع‎تر پیش برود. طبق توافقات انجام شده قرار است بهسازی محور بلورد تا معدن بر عهده ما باشد و امیدواریم هر چه سریع‌تر این کار آغاز شود.
 فرهنگ رانندگی باید در جامعه نهادینه شود
سرگرد پیام محمدی رییس پلیس‎راه شهرستان معتقد است این محور جزو شناسنامه نواقص راه‎ها قرار دارد. وی ادامه می‌دهد: نقاط حادثه‌خیز این محور را شناسایی کرده‌ایم. قسمت‌هایی را که خطرناک است پیشنهاد کرده‎ایم از تابلو و علایم استفاده کنند و به مسئولان مربوطه هشدار داده‌ایم. در حال حاضر شاید جمع تابلوهای راهنمایی این محور به 20 تا هم نرسد. شناسنامه تابلوها را داریم که چقدر تابلو نیاز است و کجاها این تابلوها نیاز به تعویض دارند و این موضوع را هم منعکس کردیم که مسئولان پیگیری کنند. چند وقت پیش هم با بخشدار و راهداری جلسه داشتیم. شاید این کار کمی زمان ببرد اما مسئولان در حال پیگیری هستند و امیدوارم که به نتیجه برسد. وی در خصوص حوادث اخیر این محور پاسخ می‎دهد: یک حادثه منجر به فوت در این محور داشتیم. سواری سمند با یک موتورسیکلت برخورد کرده و راننده موتور به علت آسیب‎هایی که دیده بود دو ماه در کما بود و متأسفانه فوت شد. راننده سمند هم متواری شده و با اینکه پرونده هنوز در حال پیگیری است اما تاکنون شناسایی نشده است. وی در پاسخ به این سؤال که آیا نظارتی بر عدم تکرار چنین حوادثی وجود دارد؟ می‎گوید: اینجا دیگر باید اصحاب رسانه وارد عمل شوند، پیگیری کنند، انتقاد کنند، اطلاع‌رسانی کنند و از وضعیت خراب جاده بگویند. این جاده پیچ دارد، قوس دارد، نقطه کور زیاد دارد. در این زمینه باید اطلاع‌رسانی کنید، مشکلات را بازگو کنید تا به گوش مسئولان بالادستی برسد. وی به اجرای راهکارهای کوتاه‌مدت اشاره می‌کند و می‌گوید: در کوتاه مدت درخواست دادیم جاهایی که حادثه‌خیز است تابلو نصب کنند. حداقل تا زمانی که بتوانند پیچ‎های موجود را ایمن کنند. چون این کار زمان‌بر است و با اعتباراتی که فعلاً شهرستان دارد به این زودی انجام نمی‌شود ولی در کوتاه مدت می‎توانند سرعت را در این پیچ‎ها بگیرند و با سرعت کاه و شیار لرزاننده از سرعت ماشین‎ها کم کنند تا وقوع حوادث کمتر شود. سرگرد محمدی به عامل انسانی در وقوع این حوادث در محورهای کوهستانی و خطرناک نیز اشاره می‎کند و می‎گوید: نقش عامل انسانی در تصادفات ۷۰ درصد است. وقتی میبینیم ماشین ایراد دارد یا جاده ایراد دارد چه لزومی دارد با ماشین ناایمن در جاده ناایمن با سرعت بالا رانندگی کنیم؟ وقتی ماشینی واژگون می‌شود و ۶۰ درصد سرنشینان آن به بیرون پرت می‎شوند تنها علت این امر نبستن کمربند است. این فرهنگ باید بین مردم جا بیفتد که بستن کمربند برای نجات جان خودشان است. مردم باید به این درک برسند که بستن‌کمربند مصونیت است و اگر نکات ایمنی را در اینگونه محورها رعایت کنند قطعاً شاهد حوادث کمتری خواهیم بود.
در خطرناک بودن جاده چهارگنبد به ویژه از بلورد به سمت معدن و همچنین در نبودن اعتبارات دولتی برای بهسازی این محور هیچ شکی نیست. ممکن است همچون گذشته حوادث رانندگی در این محور تکرار شود و جان عده‌ای از همشهریان را به خطر بیاندازد معدن تخت‎گنبد بخش عمده‎ای از تردد محور را به خود اختصاص داده است. حادثه خبر نمی‎کند و اگر در این زمینه اقدام جدی انجام نشود چه بسا اتفاقات ناگوار دیگری در این محور رخ دهد و افرادی را به کام مرگ بکشاند.