سه شنبه, 27 شهریور 1397

هفته‌نامه شماره 528: 26 شهریور 1397

کمبود امید و اعتماد

 در بین مردم

 محمد احمدزاده

ماه گذشته به معضل روز کشورمان اشاره نمودم که حداقل بیش از 120 تن طلا در خانه‌های مردم بلوکه است. این میزان طلا بر‌اساس آخرین آمار منتشر شده، بیش از ذخایر بانک مرکزی است. گفتیم که در مقطعی پس از جنگ جهانی دوم با فراخوان دولتمردان کشورهای کره و ژاپن برای امانت سپردن طلا به بانک مرکزی با هدف بالا بردن ارزش پول ملی کشورشان، استقبال تا حدی بوده که برخی زوج‌های جوان، جلوی دوربین‌‌ها حلقه‌های عروسی خود را نیز به بانک مرکزی کشورشان سپردند اما برابر خبرهای رسمی در ماه‌های اخیر سکه‌های پیش‌فروش شده به طلای انبار‌شده در خانه‌ها اضافه شده و توقع ما را برای به وقوع پیوستن اتفاقی شبیه کره و ژاپن به افسانه تبدیل کرده است. اما چرا؟ پاسخ به این سئوال شاید نبود سرمایه اجتماعی و کمبود امید و اعتماد در بین مردم برمی‌گردد. امید یک باور روانشناختی است که به عنوان محرک اصلی یک جامعه در علوم اجتماعی، بسیار دیر مورد توجه قرار گرفته و گویا در ایران ما همچنان مورد بی‌مهری و نادیده‌انگاری است. با نگاهی پژوهشی در آثار تولید‌ شده از جانب اهل فرهنگ و هنر به راحتی می‌توان سطح امید اجتماعی اکثریت جامعه را تخمین زد. «این شهر محکوم به فناست»، «اقتصاد سیرجان هم در آستانه فرو‌پاشی»، «فریکو و ال‌جی هم نمی‌توانند سر پا بمانند»، «دولت بی‌تدبیر، مجلس نظاره‌گر»، «خدا به داد اقتصاد و معیشت مردم برسد» این‌ها تعدادی از ده‌ها تیتر نشریات محلی هفته گذشته شهر خودمان است که می‌توان در آن‌ها میزان امید اجتماعی نخبگان جامعه سیرجانی را تخمین زد. سرمایه اجتماعی از طریق تشویق افراد به همکاری و مشارکت در تعاملات اجتماعی شکل می‌گیرد و قادر است به حل میزان بیش‌تری از معضلات موجود فایق آید و حرکت به سوی رشد و توسعه اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و... را امکان‌پذیر سازد. امید و اعتماد اجتماعی به زندگی فرد معنی و مفهوم می‌بخشد و زندگی را لذت‌بخش‌تر می‌سازد. هر‌چه سرمایه اجتماعی بیش‌تر باشد آن ملت، خوشبخت‌تر و ثروتمند‌تر خواهد بود. موج ناامیدی در تیترهای نشریات هم نشان از کمرنگ‌شدن امید و اعتماد در بین نخبگان و مردم است. بحران اقتصادی ماه‌های گذشته به جز فشار‌های بیرونی و تحریم‌ها که غیر‌قابل کتمان‌انددر سوء‌مدیریت تصمیم‌گیران اقتصادی، فرهنگی و سیاسی کشور از هر دو‌جناح نیز بی‌ریشه نیست. 

یادمان نرفته همین مردم در دهه شصت و ایام دفاع مقدس، با امید، اعتماد، ایثار، برهه‌ای درخشان در تاریخ مملکت رقم زدند. حال این مسئولان هستند که باید خود را با سرعت سیر مردم هماهنگ کرده و به رفع مشکلات جامعه اهتمام ورزند. آنچه پیدا و مسلم است بحث بر سر امید و اعتماد اجتماعی، آنجا موثر می‌افتد که باور به این امر در اذهان جامعه، رواج پیدا کرده و اصحاب رسانه هم در به ثمر رسیدن درخت امید و اعتماد نقش مثبت خویش را به خوبی ایفا کنند.