شنبه, 23 آذر 1398

هفته‌نامه شماره 585:  18 آذر ۱۳۹۸

مدیران شرکت گهرزمین به بهانه روز خبرنگار نشست خبری برگزار کردند

شفاف سازی‌ یا نمایش قدرت در گهرزمین

 سارا پورمختار

روز شنبه شرکت گهرزمین خبرنگاران و اصحاب رسانه را به سایت این شرکت دعوت کرد تا به مناسبت روز خبرنگار از آنها تقدیر کند،آن هم با کارت هدیه‌های یک میلیون تومانی. مراسمی که بیشتر شبیه قدرت‌نمایی بود تا پاسخگویی به افکار عمومی. جلسه‌یی که در آن تعابیری چون «بزرگ‌ترین بهره‌بردار سنگ‌آهن خاورمیانه» بارها تکرار شد و پاسخ‌های مدیران به پرسش‌های خبرنگاران هم کلی و متناقض بود. آنجایی که بحث درباره بازنشستگان بود، معاون بهره‌برداری و مدیر سایت که خود بازنشسته است پاسخ می‌داد و زمانی که از استخدام مدیر بر اساس روابط پرسیده شد مدیر روابط عمومی مصداق بارزی آن بود.

در شرایطی که معاونان حاضر در جلسه خود را فقط «مدیران اجرایی» معرفی کردند و یا مدیر روابط عمومی حتی به رسم حفظ ظاهر لباس فرم شرکت را به تن نکرده بود، جای خالی علی‌اکبر پوریانی مدیرعامل شرکت بیشتر احساس می‌شد. 

در این مراسم مدام به خبرنگاران گوشزد می‌شد که هر آنچه را که می‌بینید منتقل کنید. حسین دلاوریان معاون امور اداری و پشتیبانی در ابتدا گفت: «نیامده‌ایم که با جراید و مطبوعات کل کل کنیم، اگر نقصی و عیبی را می‌بینید از روابط عمومی جواب بگیرید. اگر جواب منطقی و درستی دریافت نکردید آن وقت اقدام کنید.» این در حالی است که بابک رحیمیان مدیر روابط عمومی این شرکت که در اکثر مواقع در دفتر تهران حضور دارد، پاسخگویی را تنها از طریق تلفن میسر می‌داند، آن هم مشروط؛ «من زمان‌هایی که جلسه و یا خواب باشم تلفنم را جواب نمی‌دهم.» موضوعاتی چون به کارگیری بازنشستگان، استخدام اشخاص براساس روابط و مباحث زیست محیطی مواردی بودند که درباره آنها دراین نشست سؤال پرسیدم.

 در گهرزمین بازنشسته نداریم

بحث ممنوعیت به کارگیری بازنشستگان این روزها نقل محافل است و شرکت گهرزمین جزو شرکت‌هایی است که به داشتن بیشترین تعداد بازنشسته شهره است. حسین دلاوریان که تاکید دارد؛ مصوبه مجلس مربوط به شرکت‌هایی است که از بودجه دولت استفاده می‌کنند و گهر‌زمین هیچ بودجه‌ای از دولت دریافت نمی‌کند، در پاسخ به این سؤال که برنامه شرکت گهرزمین برای رعایت ممنوعیت به کارگیری بازنشستگان چیست می‌گوید: «کلا 2 نفر بازنشسته در شرکت داشتیم که یکی از آنها طبق قانون تامین اجتماعی بازگشت به کار شده (عباس سلیمان‌زاده معاون بهره‌برداری و مدیر سایت) و نفر دیگر هم تسویه حساب کرد و رفت. 4 نفر دیگر هم بازنشستگان جانباز بالای 25 درصد هستند که تا زمان تصویب قانون جدید برای ادامه کار منع قانونی ندارند.»  

سلیمان‌زاده هم که از وی به عنوان «فرمانده سایت» یاد شد، از فصل‌الخطاب بودن قانون می‌گوید:«خیلی اصرار داشتیم فردی که تسویه حساب شد و رفت، به هر شکل شده و تحت عنوان مشاور بماند و به ما کمک کند. ایشان حدود 12 میلیون تومان حقوق می‌گرفته اما به اندازه 10 برابر حقوقش برای شرکت ارزش داشت و در نبود ایشان مستاصل شده‌ایم. درست است از نظر افکار عمومی باید کاری خلاف قانون صورت نگیرد ولی واقعیت این است که در همه بنگاه‌های اقتصادی همین روال است.» وی آمار اعلام شده از سوی دلاوریان را تایید می‌کند: «کل بازنشستگان شرکت علاوه بر بازنشستگان تامین اجتماعی و صندوق‌های کشوری و لشکری حتی صندوق‌های فولاد و مس همین تعدادی بود که اعلام شد نه یک دانه زیاد و نه یک دانه کم».

 پیمانکاران اجازه به کارگیری بازنشستگان را ندارد 

تناقض در پاسخ‌ها را آنجا می‌توان دید که معاون اداری و پشتیبانی شرکت از اعمال فشار بر شرکت‌های پیمانکاری زیر مجموعه گهر‌زمین (جهادنصر  و نظم‌آوران) برای ممنوعیت به کارگیری بازنشستگان می‌گوید: «این را درک می‌کنیم که اگر یک جوان بیکار که تازه زندگی‌اش را تشکیل داده به جای بازنشستگان سر کار بیاید، هم خدا و هم جامعه و هم مردم راضی می‌شوند، به همین علت در این‌باره همراهی می‌کنیم و فشار می‌آوریم که در شرکت‌های پیمانکار نیروی بازنشسته به کار گرفته نشود.»

ظاهرا این اعمال فشار فقط مربوط به شرکت‌های پیمانکار می‌شود و در محاسبه تعداد بازنشستگان شرکت گهرزمین مدیر‌عامل،  قائم‌مقام، مدیران و معاونان شرکت به حساب نیامده و از این قاعده مستثنا هستند. چرا که به غیر از شرکت‌های پیمانکار، حدود 20 نفر بازنشسته در شرکت گهرزمین مشغول به کارند.

مثال نقض دیگر در جلسه مذکور حضور معاون بهره‌برداری و مدیر سایت شرکت گهرزمین است؛ مدیران مدعی‌اند که به فکر جوانان بیکارند و خود حاضر به کناره‌گیری نیستند. شاید از نظر قانون تامین اجتماعی ایشان بازگشت به کار داشته و دریافت حقوق چند ده میلیون تومانی را به مستمری تامین اجتماعی ارجح دانسته و از آن برای خود کلاهی شرعی ساخته‌اند اما نباید از منظر اخلاقی این موضوع دور شد. 

به گفته‌ی مدیران شرکت گهرزمین بازنشستگان شاغل در شرکت گهرزمین جانبازان بالای 25 درصد هستند و کار کردن آنها هیچ منع قانونی ندارد؛ شاید از مصوبه اخیر مجلس بی‌خبرند. در تاریخ 2 مرداد 97 در نشست علنی پارلمان طرح اصلاح قانون ممنوعیت به کار گیری بازنشستگان بررسی و ماده واحده این طرح به تصویب رسید. بر اساس تبصره ماده واحده این طرح «دارندگان اجازات خاصه مقام معظم رهبری، جانبازان بالای 50 درصد، آزادگان بالای 3 سال اسارت و فرزندان شهدا از شمول این قانون مستثنی هستند» و این در حالی‌ست که در شرکت گهر‌زمین هیچ جانباز بالای 50 درصدی در حوزه بازنشستگان وجود ندارد.

 مدیرعامل اختیار انتخاب معاونان و مدیران را دارد

گهرزمین معدن «ژن‌های خوب» اصطلاحی رایج در بین شهروندان است و دلیلش هم برمی‌گردد به حضور اشخاصی بدون سابقه ‌در رده‌های مدیریتی که تنها شاخص برای انتخاب‌شان وجود روابط یا نسبت قوم و خویشی بوده است که اکثرا هم در دفتر تهران مشغول به کار  و یا مامور به خدمت در نهادهای دیگر هستند.عباس سلیمان‌زاده در پاسخ به این موضوع گفت: «خود شما بررسی کنید که آیا اساسا چنین چیزی وجود دارد یا نه» معاون بهره‌برداری و مدیر سایت گهرزمین در ادامه گفت: «‌در همه بنگاه‌های اقتصادی بر اساس آیین‌نامه شرکت، مدیرعامل این اختیار رادارد که مدیران، معاونین و یا عوامل اجرایی را انتخاب و منصوب کند. باقیمانده چارت سازمانی هم بر اساس شیوه‌نامه‌ای که مصوب مجمع عمومی شرکت است انتخاب می‌شوند.» سلیمان‌زاده در توجیه دلیل انتخاب آقازاده‌ها برای پست‌های مدیریتی گفت: «باید اول ماموریت‌هایی را که در ظرف این مدت برای شرکت گهر‌زمین تعریف شده بررسی کنیم، اگر ماموریت‌ها موفق بوده‌اند پس آن مدیری که متولی این قضیه بوده است در انتخابش اشتباه نشده و اگر به ماموریت‌هایش نرسیده و اهداف محقق نشده در انتخاب او اشتباه شده است. این در حالی‌ست که شرکت گهرزمین نه تنها به اهدافش رسیده بلکه  چند گام  هم بالاتر رفته است.» 

 استخدام 200 نفر نیرو بدون آزمون

این انتخاب اگر از بین افراد توانمند و غیربازنشسته‌ای باشد که شرایط احراز پست را داشته باشند، جایی برای انتقاد باقی نمی‌ماند اما با اندکی توجه به اسامی می‌توان به نفوذ روابط در انتخاب افراد پی برد. بابک رحیمیان مدیر روابط‌عمومی و بین‌الملل شرکت پسر غلامحسین رحیمیان قائم‌مقام شرکت است. فارغ از انتصاب‌های فامیلی200 نفر نیروی انسانی خارج از شرایط آزمون و مصاحبه فقط از راه سفارش و نفوذ استخدام شده‌اند هم دلیلی بر این مدعاست که اکثرشان هم درشرکت تامین آتیه به کار مشغول‌اند. در این میان نباید از نفوذهای سیاسی در استخدام نیروها چشم پوشید وقتی که مسئولان (نماینده، فرماندار، استاندار، وزیر و مدیران) همه سهمی دارند. همه این موارد در کنار هم باعث می‌شود تا نیروهای توانمندی که در آزمون نمره‌های بالایی دریافت کرده‌اند در حاشیه قرار گیرند و پیشرفت برایشان به محال بدل شود. شاید انتشار آمار پرسنل دفتر تهران به همراه پست‌ها و حقوق‌شان و اینکه بر چه اساسی استخدام شده‌اند، قدم بزرگی در راه شفاف‌سازی باشد.

 50 هکتار درختکاری در مقابل خشک شدن درختان بنه

دیگر تناقض در حرف‌های مدیران شرکت وقتی نمودار شد که حسین دلاوریان معاون اداری و پشتیبانی، درختکاری و نهال‌کاری را در قالب مسئولیت‌های اجتماعی این شرکت در زمینه محیط زیست عنوان کرد: «حدود 50 هکتار درختکاری و نهال‌کاری در دستور کار انجام دادیم که به شیوه علمی 112 گونه سازگار با محیط و آب‌و‌هوا را در منطقه کشت کردیم. این یک طرح مطالعاتی است که سایر افراد یا شرکت‌ها هم می‌توانند از آن استفاده کنند. همچنین با منابع طبیعی برای آفت‌زدایی و حفاظت درختان از گزند حیوانات قراردادی بستیم.» عباس سلیمان‌زاده هم یکی از دغدغه‌های اصلی و اساسی شرکت را حفظ محیط زیست دانست: «‌باید اینقدر تلاش کنیم که تخریب محیط‌زیست یا صورت نگیرد یا در حداقل باشد، چرا که باید این طبیعت برای نسل‌های آینده باقی بماند. قرار نیست نسلی بیاید و کل مجموعه را استفاده و بهره‌برداری کند و محیطی تخریب شده را برای آیندگان باقی گذارد.» در پایان نشست، دلاوریان خبرنگاران را دعوت کرد تا از پشت پنجره اتاق منطقه درختکاری را تماشا کنند در حالی که گزارش خشک شدن ده‌ها درخت کهنسال بنه در اثر رهاسازی پساب کارخانه گهرزمین در منطقه عین‌البقر هنوز در برخی اذهان زنده است. سلیمان‌زاده اطمینان داد که: «آن موضوع کاملا مهار شده و دیگر به هیچ عنوان آب به آن سمت نمی‌رود».

 برایتان فرش قرمز پهن می‌کنیم

در طول جلسه  مدیران شرکت برای نشان دادن توجه به شفاف‌سازی وعده صدور کارت تردد برای خبرنگاران را دادند: «همین جا اعلام می‌کنیم حاضریم برایتان کارت تردد صادر کنیم تا هر زمان که خواستید بدون نیاز به هماهنگی و گرفتن اجازه به منطقه گهرزمین وارد شوید و حتی برایتان فرش قرمز هم پهن می‌کنیم.»  در کنار این وعده‌ی مدیر بهره‌برداری در پایان جلسه کارت هدیه‌های یک میلیون تومانی به خبرنگاران داده شد تا خبرنگاران دستاوردها و خدمات «بزرگترین بهره‌بردار سنگ‌آهن در خاورمیانه» را زیباتر و بیشتر ببینند.