سه شنبه, 27 شهریور 1397

هفته‌نامه شماره 528: 26 شهریور 1397

گزارش پاسارگاد از میزان آب مصرفی در کارواش‌ها

 32 هزار مترمکعب آب برای ماشین‌شویی

 زهرا خواجویی‌نژاد

خودروها به صف شده و زیر نوازش کف‌های سفید قرار گرفته‌اند. سپس زیر فشار آب تمیز و براق می‌شوند؛ اما آبی که برای این تمیزی و برق‌افتادگی صرف می‌شود همانی است که تشنگی‌مان را فرو می‌نشاند. در روزهایی که هشتگ‌هایی مانند جنگ آب، ورشکستگی آبی و خشکسالی در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود، هنوز هم افرادی پیدا می‌شوند که هرهفته خودروهای‌شان را به کارواش می‌برند. هفته گذشته رییس سازمان جهاد کشاورزی شمال استان کرمان گفته بود؛ 85 درصد مناطق این استان با بحران کم‌آبی روبه‌رو هستند و در همین حال 89 واحد کارواش موجود در سیرجان همه از آب شرب شهری استفاده می‌کنند. با احتساب این‌که هر کارواش به‌ طور میانگین 5 هزار لیتر آب در روز مصرف می‌کند، بیش از یک میلیون و 825 هزار لیتر آب فقط یک کارواش در ‌سال وارد چاه می‌کند.

مدیر یکی از کارواش‌های سیرجان می‌گوید؛ «‌مشتری‌ها تا زمانی که زیر و روی خودروی‌شان با آب و کف تمیز نشود، راضی از کارواش بیرون نمی‌روند. چند روز پیش یک مشتری داشتم زمانی کار شستشوی ماشینش تمام شد چند بار دور ماشین چرخید و در نهایت هم گفت گوشه سمت راشت شیشه هنوز لک دارد، به نظر شما با چنین مشتری‌هایی چکار کنیم.» او با گلایه از هزینه بالای قیمت آب گفت؛«هر کارواشی با اداره آب و فاضلاب قراردادی دارد و طبق عدد ذکر شده درقراردادش مجاز به استفاده از آب است، اخیرا گفته‌اند اگر از این عدد بالاتر بروید تصاعدی هزینه آب را حساب می‌کنند که این اصلا برای ما نمی‌صرفد.» از نظر او برای شست‌وشوی هر ماشینی میزان آبی که مصرف می‌شود متفاوت است مثلا پراید هاچ‌بک خیلی کمتر از یک ماشین شاسی بلند آب مصرف می‌کند.

 کارواش نانو نصف کارواش‌های معمولی آب مصرف می‌کند

مدیر یکی از کارواش‌ها نانو در سیرجان گفت: کارواش ما از کف رنگی و مواد نانو استفاده می‌کند. در روش نانو آب خیلی کمتر مصرف می‌شود. مصرف آب در کارواش نانو نصف می‌شود. در روش نانو زمانی ماشین را می‌آورند خشک مواد می‌پاشیم بعد می‌شوریم اما در کارواش‌های معمولی اول باید خودرو را بشورند بعد مواد بزنند و بعد دوباره بشورند.» او با بیان اینکه هزینه آب در روش نانو بسیار کمتر است، گفت:« اما هزینه مواد نانو خیلی بالا است و به نفع کارواش نیست. ما قبلا کیسه‌ی مواد نانو را  600 هزار تومان می‌خریدیم اما الان یک میلیون و 800 هزار تومان می‌خریم. چون این مواد آمریکایی است و بالا رفتن قیمت دلار تاثیر دارد. آب مصرفی کارواش‌ها آب شرب است و دوماهی یک میلیون و 200-300 هزار تومان پول آب‌ می‌دهیم.» او در جواب این سؤال که چرا از پساب کارواش دوباره استفاده نمی‌کنید، گفت:« اگر 60 میلیون هزینه فیلتراسیون کنیم می‌توانیم از آب مصرفی دوباره استفاده کرد و این با نرخی که اتحادیه به ما اعلام کردند اصلا نمی‌صرفد. الان نرخ کارواش 15 هزار تومان است.» او در مورد میزان مصرف آب برای هر ماشین گفت:«بستگی دارد.یک کارواش در روز  یک ماشین می‌شورد یک کارواش در روز 60 تا ماشین می‌شورد از طرفی بستگی به شاگردی که ماشین را می‌شورد هم دارد. یکی آب زیاد مصرف می‌کند و یکی با سرعت بالا کار می‌کند و آب کم مصرف می‌کند. ما روزی 5 هزار لیتر آب برای شست‌وشوی 60 ماشین استفاده می‌کنیم.. 

 بیش از 80 کارواش در سیرجان وجود دارد

اسماعیل خواجویی رییس اتحادیه کارواش‌ها با بیان اینکه فکر می‌کنم 3 واحد کارواش نانو در سیرجان داشته باشیم، گفت:«کارواش نانو از سیستم‌هایی استفاده می‌کنند که مصرف آب‌شان ناچیز است اما هزینه‌های‌شان بیشتر از کارواش‌های معمولی است. برای همین خیلی‌ها زیر بار کارواش نانو نمی‌روند.» او با اشاره به اینکه آمار کارواش‌ها در سیرجان بالاست، اذعان داشت؛« بیش از 80 کارواش در سیرجان وجود دارد اما خیلی از کارواش‌ها نیمه‌فعال هستند چون از آب شرب استفاده می‌کنند و هزینه آب بالاست و جواب نمی‌دهد و می‌توان گفت الان حدود 50 کارواش فعال هستند.» خواجویی با بیان اینکه  تأسیس کارواش مهارت خاصی نمی‌خواهد، گفت:«‌مهم‌ترین شرط احداث یک کارواش مکان مناسب است، اینکه جایی باشد که مزاحم همسایه‌ها نباشد، در محله‌های پرجمعیت نباشد،کارواش سروصدا دارد، احتمال خیس‌خوردگی دیوار دارد، مکان باید زیربنای مناسب داشته باشد، از جاهای مختلف دارایی، شهرداری، اماکن، استعلام می‌گیریم بعد پروانه صادر می‌شود.» او در مورد سیستم بازیافت دوباره آب گفت؛« امکان بازیافت دوباره آب در کارواش‌ها وجود دارد و ما طرحش را دادیم اما هنوز نهایی نشده است، اینکه آبی که مصرف می‌شود بعد از شستشو دوباره به چرخه برگردد. در شهرهای دیگر این سیستم را رعایت ‌کردند و بعضی شهرها جواب هم گرفتند. ما داریم روی این طرح کار می‌کنیم اما هنوز به نتیجه نهایی نرسیدیم.» خواجویی در جواب این سؤال که بعضی کارواش‌ها پساب خود را در جوی خیابان رها می‌کنند، گفت؛«نه این چنین نیست کارواش‌ها همه چاه جذبی برای پساب‌شان دارند.» او در مورد اینکه برای هر ماشینی چقدر آب مصرف می‌شود گفت؛«حضور ذهن ندارم. به نوع ماشین و کوچک و بزرگش بستگی دارد، گاهی ماشین را کامل می‌شورند، گاهی روشویی است و مشخص نیست.» او فقط به این جمله اکتفا می‌کند که قیمت آب برای کارواش‌ها تجاری محاسبه می‌شود و اگر کارواشی زیاد آب مصرف کند هزینه آب تصاعدی محاسبه می‌شود.

 بیشتر از ظرفیت قراردادی‌شان آب مصرف کنند با قیمت آزاد محاسبه می‌شود

رییس اداره آب و فاضلاب با اعلام دقیق تعداد کارواش‌ها در سیرجان گفت؛«در سیرجان 89 کارواش داریم یعنی 89 انشعاب از ما دارند و مرتب مصرف‌شان را رصد می‌کنیم. اگر دستگاه‌های اندازه‌گیری‌شان خراب شده باشد، سریعا نسبت به تعویض دستگاه اندازه‌گیری‌شان اقدام می‌کنیم.همه از آب شرب استفاده می‌کنند اما کاربری تجاری دارند. هر کدام از این‌ها براساس قانون یک ظرفیت قراردادی برای مصرف دارند، بالاتر از ظرفیت قراردادی‌شان با قیمت آب آزاد محاسبه می‌شود که با توجه به قیمت آب آزاد برای‌شان صرفه اقتصادی ندارد.» قیمت آب آزاد چقدر است؟ «براساس تعرفه است تقریبا بالای 4 هزار تومان به ازای هر متر مکعب.» ظرفیت کارواش‌ها باهم متفاوت است؟« بله متفاوت است و به ظرفیتی که خریداری کردند بستگی دارد. براساس پروانه‌ای که دارند، براساس مساحتی که دارند ظرفیت‌شان متفاوت است. به همین علت این قانون (بالاتر از ظرفیت قراردادی براساس قیمت آب آزاد) از 15 اردیبهشت امسال در دستور کار قرار گرفت.» هرلیتر آبی که تصفیه می‌کنید چقدر دست‌تان را می‌گیرد؛« قطعا بالاتر از هزار تومان دست‌مان را می‌گیرد. حدود 1200 تومان برای هر متر مکعب برای ما هزینه دارد.» هر کارواش چقدر آب مصرف می‌کند؟ « بستگی دارد باید میانگین مصرف سال آن کارواش را در بیاوریم، مصرف سال گذشته این 89 واحد کارواش‌ حدود 32 هزار مترمکعب در سیستم ما ثبت شده است. البته همه این کارواش‌ها فعال نیستند.» وی افزود؛«  خودروها در کارواش وقتی با فشار مناسب شسته می‌شوند قطعا بسیار کمتر از زمانی که یک نفر در منزل خودرویش را می‌شورد آب مصرف می‌کند. ولی آنچه که ما توصیه می‌کنیم به کارواش‌ها این است که کارواش‌ها سیستم برگشتی آب را راه‌اندازی کنند که این می‌تواند خیلی کمک کند هم در مصرف آب کارواش‌ها و هم در هزینه آبی که پرداخت می‌کنند.» در سیرجان کارواشی داریم که فیلتراسیون داشته باشد؟ «هنوز نه اما کارواش داریم که به نسبت سیستم‌های سنتی از مصرف آب کمتری استفاده می‌کند. با توجه به اینکه الان مسایل کم‌آبی بسیار پررنگ شده قطعا کارواش‌ها باید به سمتی بروند که بتوانند از سیستم‌های سنتی به سمت سیستم‌های صنعتی بروند، سیستم‌هایی که آب بازیافتی را بتوانند در چرخه خودشان استفاده کنند» کارواش‌ها معتقدند چنین سیستم‌هایی برای‌شان هزینه‌بر است؛«قطعا با توجه به هزینه آب نصب چنین فیلترهایی خیلی می‌تواند به آن‌ها کمک کند و هزینه آن‌ها برمی‌گردد.» چرا کارواش‌ها از آب غیرشرب استفاده نمی‌کنند؟«در این مورد با رییس آبیاری صحبت کنید. الان درصدد هستند که بتوانند استفاده‌های غیرشرب را از شرب جدا کنند و ما هم اطلاعاتی را در اختیار آب منطقه‌ای قرار دادیم  که بتوانیم سیستم‌ها را به یک شکل مناسبی از سیستم آب شرب شهر خارج کنیم.  از آب غیرشرب علاوه بر کارواش‌ها می‌توان در فضای‌سبز ، مصارف صنعتی، مرغداری‌ها، گلخانه‌ها و... استفاده کرد.» از نظر او تنها راه جلوگیری ازمصرف زیاد آب کارواش‌ها اعمال تعرفه آب آزاد است؛« خودشان باید به سمتی بروند که بتوانند از سیستم‌هایی استفاده کنند که کمتر از آب استفاده کنند.» فاضلاب آبی که استفاده می‌شود کجا می‌رود؟ «قطعا با توجه به اینکه پروژه فاضلاب را در حال اجرا داریم این‌ها بایستی به سیستم فاضلاب شهری متصل شوند. الان خودشان سیستم جذبی دارند و اگر هم جایی باشد که فاضلاب‌شان را در خیابان رها می‌کنند جریمه می‌شوند.» 

به گفته‌ میرشاهی 89 کارواش سیرجان سال گذشته 32 هزار مترمکعب آب مصرف کرده‌اند و تصفیه هر مترمکعب برای دولت 1200 تومان هزینه داشته است. دولت برای تصفیه این 32 هزار مترمکعب آب شرب، بیش از 38 ‌میلیون تومان هزینه می‌کند. اگرچه رییس شرکت آب و فاضلاب سیرجان بر روی استفاده آب شرب کارواش‌ها حساسیتی نشان نمی‌دهد اما محمدرضا بختیاری، مدیرعامل شرکت آب‌منطقه‌ای کشور می‌گوید: اگر چه فقط ١٠‌درصد کارواش‌های کشور از آب شرب استفاده می‌کنند اما به ‌طور قطع فعالیت آنها باید متوقف شود. شرکت آب‌وفاضلاب فرآیند شناسایی و برخورد با این واحدها را شروع کرده و در سال آینده با جدیت به آن ادامه می‌دهد، حال باید دید این برخوردها شامل کارواش‌های سیرجان هم می‌شود یا خیر.