یکشنبه, 18 آذر 1397

هفته‌نامه شماره 539:  12 آذر 1397

گزارشی ازتغییرنام دو معبر قدیمی شهر

مردم همان نامِ قدیمی را می‌شناسند 

 گروه خبر

سالیان سال می‌گذرد اما هنوز نه نام رضوی برای چهارراه اشکذری جا افتاده و نه میدان قدس برای فلکه گیتی‌نورد و کسی چهارراه شهسوار را چهارراه انصار نمی‌خواند. مردم به نام کوچه‌ها و خیابان‌ها عادت می‌کنند و با آنها مأنوس می‌شوند، خاطرات‌شان با این نام‌ها پیوند می‌خورد و سخت از آنها دل می‌کنند. تغییر نام خیابان‌های سیرجان از سوی افرادی که نمایندگان مردم در شورای هستند به گونه‌ای نیست که مورد انتظار مردم باشد.

طی روزهای گذشته شورای شهر سیرجان دو تغییر در نام خیابان‌های قدیمی را تصویب کرده است؛ به پیشنهاد کمیسیون فرهنگی خیابان وحید به حسین‌خان بچاقچی تغییر پیدا خواهد کرد و مورد دوم هم مربوط به پیشنهاد فرمانده انتظامی است. با حضور وی در صحن علنی شورا و بدون مطرح شدن این پیشنهاد در کمیسیون فرهنگی، بلوار مالک‌اشتر از چهارراه گاز تا میدان پلیس‌راه به نام بلوای شهدای نیروی انتظامی تغییر کرد. این تغییر نام صبح شنبه طی مراسمی و با حضور مسؤلان شهر و نصب تابلویی با شکل و فونتی متفاوت از دیگر تابلوهای شهر رسمیت یافت. این در حالی‌ست که روال قانونی تغییر نام به درستی رعایت نشده و هنوز نامه‌ کتبی تایید آن از کمیته انطباق فرمانداری به شورای شهر نرسیده بود. ظاهرا عجله‌ی تغییر نام در هفته نیروی انتظامی می‌تواند مجریان نظم و قانون را به دور زدن از چیزی که برای اجرایش سوگند خورده‌اند، مجاب کند.

 عده‌ای به خواست و میل خودشان هر اسمی را روی هر نقطه‌ای می‌گذارند 

هیچ یک از شهروندان با نامگذاری معابری به نام حسین‌خان بچاقچی و شهدای نیروی انتظامی مخالفتی ندارد اما اکثر ایشان با تغییر نام خیابان‌های قدیمی مخالف‌ا‌‌ند. این‌که مردم با نام‌های جدیدی که روی خیابان‌ها می‌گذارند چقدر ارتباط برقرار می‌کنند موضوعی است که به‌نظر می‌رسد نمایندگان شورای شهر توجه چندانی به آن ندارند. یکی از مشاوران املاک می‌گوید: «این‌جا روی تابلوها نامش هر چه باشد، مهم آن چیزی که می‌گوییم و می‌نویسیم که بلوار مالک‌اشتر است. نمی‌توانیم از فردا در آگهی‌ها بنویسیم خانه ١٢٠ متری در شهدای نیروی انتظامی یا حسین‌خان بچاقچی خودتان فکر کنید؛ به نظرتان مردم به ما نمی‌خندند؟»

همزمان با نصب تابلوی «بلوار شهدای نیروی انتظامی» در بخشی از بلوار مالک‌اشتر نظر ساکنان این منطقه را راجع به این اقدام پرسیدم. از نگاه مریم یکی از ساکنان خیابان‌های فرعی این بلوار، تغییر نام این خیابان مطابق میل و نظر مردم نیست و از بی‌اعتنایی مسئولان تصمیم‌گیرنده درباره این تغییر گلایه دارد: «نظر ما مهم نیست چه فرقی می‌کند که من موافق باشم یا مخالف وقتی یک عده‌ای به خواست و میل خودشان هر اسمی را روی هر نقطه‌ای می‌گذارند. وقتی  اعتراض می‌کنیم می‌گویند کار شوراست. آنها نماینده مردمند، چرا از نام‌های قدیمی و آن اسامی که برای ما خاطره داشته‌اند دفاع نمی‌کنند؟» مصطفی از شهروندان قدیمی سیرجان معتقد است: «این‌که اسامی خیابان‌ها را تغییر می‌دهند، مثل این‌ است که بعد از گذشت سال‌ها از عمرتان یک نفر به شما بگوید از امروز نام تو مصطفی نیست و مثلا علیرضاست. اسم کوچه‌ها و خیابان‌ها را هم که تغییر می‌دهند آدم فکر می‌کند بخشی از گذشته و بخشی از هویت آدم نیست می‌شود».

 این تغییر نام بر اساس نظر کمیسیون فرهنگی نبود

مسئول کمیسیون فرهنگی شورای شهر درباره روال نامگذاری خیابان‌ها می‌گوید: «‌روال بر این است که کمیسیون  فرهنگی نامگذاری‌ها را انجام می‌دهد. البته کمیته نامگذاری هم وجود دارد که متشکل از اعضای کمیسیون فرهنگی و یک نفر از طرف شهرداری است. تا به حال برای نماینده شهرداری دو سه بار نامه زده‌ایم اما ایشان در جلسه حضور پیدا نکردند.» ابوذر زینلی انتخاب محل نامگذاری شهدای نیروی انتظامی را تصمیم کمیسیون فرهنگی نمی‌داند: «هفته گذشته به مناسبت هفته نیروی انتظامی فرمانده انتظامی در جلسه علنی شورا حضور پیدا کردند. این تغییر نام بر اساس نظر کمیسیون فرهنگی نبود بلکه با اتفاق رای تمام اعضای شورا در صحن علنی انجام شد. کمیسیون چند خیابان دیگر را هم برای نامگذاری به شهدای نیروی انتظامی پیشنهاد داد اما مجبور شدیم این مکان را انتخاب کنیم چرا که اولا هفته نیروی انتظامی بود و می‌بایست خیابانی به نام شهدای نیروی انتظامی بگذاریم، در ثانی این مکان با مشورت خود نیروی انتظامی انتخاب شد چرا که معتقد بودند؛ شهرک نیروی انتظامی در مجاورت این بلوار است و این قسمت مناسب‌ترین مکان است».

 بهتر بود یک تندیس از حسین‌خان بچاقچی می‌ساختند 

هفته‌هاست صحبت از مصوبه تغییر نام خیابان وحید به نام حسین‌خان بچاقچی به میان آمده است. آن هم با این توجیه که بیشترین آمار ساکنان این خیابان از طایفه بچاقچی هستند. در خیابان وحید به میان افرادی رفتم که از چند روز دیگر یک تابلوی جدید بالای سر خیابانی که در آن کار یا زندگی می‌کنند، نصب می‌شود. محمد یکی از مغازه‌داران همین خیابان به «پاسارگاد» می‌گوید: «فرقی نمی‌کند که نام این خیابان چه باشد، وحید یا حسین‌خان بچاقچی. مهم این است که مردم همان نامِ قدیمی آن را می‌شناسند و می‌گویند.» علی که سوپرمارکتی را در این خیابان را اداره می‌کند می‌گوید: «از چند هفته پیش شنیده بودم می‌خواهند اسم این‌جا را تغییر دهند برای من فرقی نمی‌کند نام این خیابان چه باشد چون این‌جا را از بچگی به‌نام وحید می‌شناسم و فکر می‌کنم تا آخر عمرم هم اسم این خیابان در ذهن من همین است.» حتی کسانی هم که خود را از طایفه بچاقچی می‌دانند با این اقدام مخالف‌اند: «در بزرگی حسین‌خان شکی نیست ولی بهتر بود یک تندیس از ایشان می‌ساختند و در میدان جدیدی می‌گذاشتند و میدان را به نام ایشان نامگذاری می‌کردند، هم زیباتر بود و هم ماندگارتر. درست نیست خیابان وحید را که یک عمر به این نام شناخته شده و جا افتاده است، بدون فکر عوض کنند».

اعضای کمیسیون فرهنگی شورای شهر همگی از طایفه بچاقچی هستند. ابوذر زینلی، رییس کمیسیون که به همراه طاهره جهانشاهی و مصطفی اسفندیارپور اعضای کمیته نامگذاری را تشکیل می‌دهند یکی از مدافعان سرسخت تغییر نام خیابان وحید به حسین‌خان بچاقچی است و در پاسخ به منتقدانی که می‌گویند به جای تغییر نام خیابان‌ها راهکاردیگری مانند ساخت تندیس‌ها یا نام‌گذاری معابر جدید برای یادبود شخصیت‌های اثرگذار پیدا کنیم، پاسخش این است: «مطمئن هستم نام حسین‌خان بچاقچی به جای وحید بر روی این خیابان جا می‌افتد، هم به دلیل حس ناسیونالیستی و هم به دلیل مقاومت‌هایی که در برابر این تغییر انجام شد و در صورتی که در کمیته انطباق فرمانداری با آن موافقت شود تندیسی از حسین‌خان در این محل نصب می‌شود و با برگزاری مراسمی از آن رونمایی خواهیم کرد. اما درباره خیابان مالک‌اشتر با منتقدان هم‌عقیده هستم که احتمال جا افتادن آن ضعیف است». تلاش برای تماس با محسن آرش معاون عمرانی فرماندار و مسئول کمیته انطباق فرمانداری بی‌نتیجه ماند.

 نام‌گذاری و تغییر اسامی معابر و اماکن بی‌برنامه و سلیقه‌ای است 

در جلسات شورای شهر تغییر نام خیابان‌ها دست‌کم در شورای چهارم همواره منتقدان و حتی مخالفانی داشته است. محسن اسدی یکی از آنهاست که بارها گفته تغییر نام مکرر خیابان‌های سیرجان برای مردم خوشایند نیست و باید راه دیگری برای احترام به شخصیت‌های سیاسی، ارزشی و فرهنگی پیدا کنیم به گونه‌ای که هویت شهری و نام خیابان‌های قدیمی و اصیل آن تغییر نکند. این حرف‌ها را البته او و منتقدان دیگری شبیه به او می‌گویند اما گوش شنوایی در میان اکثریت شورا برای این حرف‌ها نیست و عده‌ای اصرار دارند که نام‌های قدیمی و اصیل را از خیابان‌های شهر پاک کنند و نام‌های تازه‌ای به جای آنها بنویسند. اینکه اصولا یک نفر پیشنهاد تغییر نام‌ها را در شورا مطرح کند و همه اعضا حتی بدون این‌که بپرسند به چه‌دلیلی نام خیابان تغییر کرده، دست‌های‌شان را بالا ببرند و رأی بدهند و در پاسخ به اعتراضات تنها به گفتن یک جمله بسنده کنند: «تصویب شده است، قانون است» را چگونه باید فهمید و تعبیر کرد؟ یکی از کارشناسان میراث فرهنگی سیرجانی که تمایلی به ذکر نامش ندارد، معتقد است: «اسامی و نام خیابان‌ها در جغرافیای تاریخی هر شهر نقش پررنگی دارند. نام هر محله و خیابان براساس پیشینه تاریخی و فرهنگی آن شکل گرفته است و وجه تسمیه‌ای برای آنها وجود دارد.» به گفته وی و بسیاری دیگر از کارشناسان فرهنگی؛ «تغییر نام‌های خیابان‌ها به هویت تاریخی و فرهنگی شهر لطمه می‌زند اما در شورای شهر برای این انتقادات گوش شنوایی نیست و نام‌گذاری و تغییر اسامی معابر و اماکن بی‌برنامه و سلیقه‌ای است.»

این روزها در شورای شهر رأی‌گیری‌ها نه بر مبنای بررسی‌های کارشناسی که بر مبنای رأی کمیسیون و بیشتر  سیاسی است. نتیجه این‌که نام خیابان‌های شهر بسته به سلیقه چند نفر تغییر می‌کند. بماند که در زندگی روزمره تا مدت‌ها پس از این تغییر نام‌ها کشمکش‌هایی است. عده‌ای تابلوها را می‌کنند، عده دیگر روی آن را با رنگ سیاه می‌کنند و نام قدیمی را می‌نویسند و با همه اینها عده‌ای همچنان اصرار دارند که نام خیابان‌های شهر را تغییر دهند. مردم و ساکنان البته به این تغییر نام‌ها معترض و بی‌اعتنایند و خیابان‌های شهر را به نام‌هایی می‌خوانند که دوست‌شان دارند. به همان نام‌هایی که ده‌ها‌ سال با آن زندگی کرده‌اند و خاطره دارند. هنوز هم کمتر کسی است که چهارراه اشکذری را رضوی بخواند و به فلکه گل‌محمدی، بگوید؛ چهارراه فلسطین! حتا همان‌هایی که این نام‌ها را تغییر داده‌اند، در سخنان روزمره و غیررسمی‌شان نام‌های قدیمی این اماکن را به کار می‌برند. روزگاری طنزنویسی، اعضای فرهنگستان را قسم داده بودکه کدام یک از شما به فرزندش می‌گوید: «رایانه‌ات را خاموش کن» و این طنز روزگار ماست که همچنان ادامه دارد.