یکشنبه, 18 آذر 1397

هفته‌نامه شماره 539:  12 آذر 1397

سینما هنروتجربه در سیرجان افتتاح شد 

افتتاح «هنر و تجربه» با عاشقانه سرخ

در همین رابطه خبر صفحه آخر را بخوانید

 حسین اطمینان

سینمای «هنر و تجربه» در سیرجان روز شنبه با نمایش فیلم «ترومای سرخ» ساخته اسماعیل میهن‌پرست و با حضور کارگردان در سینما قدس افتتاح شد. 

پیش از شروع فیلم اسماعیل میهن‌پرست در جمع تماشاگران گفت: تبریک می‌گویم برای افتتاح سینمای غیر‌متعارف در سیرجان که به اسم هنر و تجربه مشهور شده است. ما فیلمسازها دوست داریم فیلم‌ها‌ی‌مان غیر از تهران دیده شود و نظر بقیه مردم را هم در مورد فیلم‌مان بدانیم.  وقتی وارد سالن سینما شدم، پوستر فیلم‌ها را که دیدم، نگران شدم؛ نکند با مخاطبانی مواجه‌ام که آن جنس فیلم‌ها را متوقع هستند و نگران تماشاگران شدم. سینما انواع مختلفی دارد؛ سینمای بدنه و تجاری، سینمای مستند و... هر کدام برای مخاطبان باید فضای خودش را داشته باشد. چیزی که ما شاکی آن هستیم این است که برخی گونه‌ها عرصه را برای برخی گونه‌های دیگر تنگ می‌کنند اما همه‌ی گونه‌های فیلم باید ساخته شود. پس از صحبت‌های کارگردان فیلم ترومای سرخ به نمایش درآمد. 

فیلمی به اصطلاح «شهرى» که در هجوم دیالوگ و زنگ‌هاى بى‌پایان تلفن همراه می‌گذرد و در برخی لحظات اعصاب تماشاگر را به هم می‌ریزد. نقش اصلی آن «نگار» یک زن است که در بیشتر دقایق فیلم در حال صحبت کردن و یا چک کردن تلفن همراهش است. این فیلم در فضاهاى تهران می‌گذرد. نماهایى از شهرى که برای خیلی‌ها آشناست و دوستش دارند. داستان فیلم در شهر جلو می‌رود و آدم‌هایش به‌ مرور به ما معرفی می‌شوند؛کم‌کم متوجه می‌شویم که این زن یک مادر، همسر، کارمند اداره، استاد دانشگاه و... است. نکته مهم اینکه ما هیچ‌کدام از نقش‌های دیگری را که نگار با آنها صحبت می‌کند، نمی‌بینیم و فهماندن این صحنه‌ها به مخاطب یک چالش جدی است که میهن‌پرست از پس آن خوب برآمده است. رضا کیانیان که نقش همسر نگار را بازی می‌کند، فقط با صدایش در فیلم حضور دارد. دوستانش، مدیر شرکت و... همگی از طریق تلفن با نگار درتماس‌اند. استفاده از حضور هنرپیشه‌هاى شناخته‌شده‌اى چون رضا کیانیان، ویشکا آسایش، باران کوثرى و مهرداد صدیقیان براى ایجاد کشش و علاقه‌مندى بیشتر مخاطب و دنبال کردن ادامه داستان است. شخصیت‌هایى که ممکن است جدا از حضور صوتى، بالاخره جایى در داستان سر وکله‌شان پیدا شود و حضور فیزیکى هم داشته باشند. چیزى که تا پایان فیلم اتفاق نمى‌افتد و از قضا تبدیل به نقطه قوت فیلم هم می‌شود.

زهرا مشتاق در «سینما، سینما» در نقد این فیلم نوشته: «ترومای سرخ  فیلم صداهاست. صداهاى غمگین، مضطرب، شاکى، نگران، عجول، بازیگوش و... صداهایى که همدیگر را و زندگى را کامل می‌کنند. به یک آدم نشسته در اتومبیل و در حال رانندگى بُعد می‌بخشند. از کاغذ جدایش می‌کنند و به دلواپسى، اندوه و شادمانى‌اش حیات می‌دهند. فیلمى گرم و عاشقانه که با مرور و تاکید بر کارکرد عجیب تکنولوژى بر انسان امروز پیش می‌رود. المان‌هایى از زندگى مدرن، جهانى که گویا بشر دیگر نمى‌تواند بدون آن به زندگى خود ادامه دهد. بخشى جدایى‌ناپذیر، آن‌قدر که وقتى شارژ تلفنش تمام می‌شود، از آدم‌هاى رهگذر تقاضا می‌کند تلفن‌شان را به او قرض دهند. یعنى تقاضاى ارتباط. گویا انسان امروز، بدون ارتباط و بدون تکنولوژى ازیاد‌رفته و فراموش‌شده است. درست مثل بانوى سرخ‌پوشى که در عین بودن، فراموش و گم شد».

اما داستان این فیلم بسیار ساده و روان است. نگار زنی میانسال که در ازدواج اول همسرش فوت شده (فرزین) و یک پسر (کاوه) به یادگار دارد و در ازدواج دوم با مردی (ایرج) از جنس خود روزگار می‌گذراند که قطعاتی عاشقانه را برای او می‌خواند. کل قصه یک روز کاری ساده است که نگار قرار است در ساعت اداری کارش را تحویل دهد. سپس قولی را که به همسر سابقش داده، ادا کند و در نهایت، شب همسرش را برای سالگرد آشنایی سورپرایز کند؛ اما همه چیز مانند خود فیلم بسیار ساده به هم می‌ریزد. نگار وارد یک بازی با همسرش می‌شود و با او به مشاجره‌ای پرداخته تا سورپرایز کامل‌تر شود. فیلم‌ با یک دیالوگ که مشخص نیست نگار به خودش می‌گوید یا به همسرش پایان می‌یابد.

پس از اتمام فیلم رضا زنگی‌آبادی نویسنده هم‌استانی به همراه آبان ملک‌محمدی نماینده سینما هنر و تجربه در کرمان به همراه کارگردان به بررسی فیلم پرداختند. آبان ملک‌محمدی گفت: خوشحالیم که با یک تاخیر چند ماهه سینمای هنر تجربه در سیرجان راه‌اندازی شد. بعد از آن که سال گذشته در کرمان افتتاح شد تصمیم داشتیم در رفسنجان سینمای هنر و تجربه را افتتاح کنیم. به دلیل کوتاهی‌هایی از سمت مسئولان،  این اتفاق در رفسنجان نیفتاد اما خوشحالیم به عنوان دومین شهر، شهرِ دوست عزیزمان معین کریم‌الدینی کارگردان فیلم«آتلان» سینمای هنر و تجربه افتتاح می‌شود. وی ادامه داد؛ قصد داریم هر دو هفته یک‌بار در سیرجان برنامه نقد و بررسی بگذاریم. رابط و نماینده ما در سیرجان آقای محمد‌جواد علیزاده هستند و زحمت برگزاری مراسم را می‌کشند. هفته‌های فرهنگی را در کرمان با حضور برخی منتقدان خارجی برگزار می‌کنیم و امید داریم در سیرجان هم هفته‌های فرهنگی برگزار شود. سپس رضا زنگی‌آبادی گفت: فیلم ترومای سرخ فیلم خیلی سختی است. هم ساخت آن و هم تماشای آن. آقای بهمن‌دوست تعداد زیادی سریال و فیلم‌ کوتاه ساخته‌اند و از نویسندگان و منتقدان مطبوعات هستند و کتاب سینمایی دارند. کتاب گفت‌و‌گو با اصغر فرهادی یکی از کتاب‌های خوب ایشان است که در رابطه با همه‌ی فیلم‌های فرهادی تک‌به‌تک صحبت شده و جزییات زیادی دارد. فیلم ترومای سرخ بسیار سخت و جسورانه است. رفتن سراغ چنین کاری یک تجربه نو در سینمای ایران است. تمام فیلم در سطح شهر است. یکی دیگر ازمواردی که فیلم را جذاب کرده گفت‌و‌گو با ابزارهای جدید است. در این فیلم همه‌ی اتفاق‌ها با تلفن همراه رخ می‌دهد. این فیلم باید بیش از یک بار دید که با جزییات آن متوجه شویم. من خودم دو بار دیدم.

زنگی‌آبادی ادامه داد؛ تماشاگر تحت فشار زیادی برای فهمیدن فیلم قرار می‌گیرد و در بخش اول فیلم مخاطب با شخصیت‌ها و اسم‌های زیادی مواجه می‌شود. تمام حواسش باید جمع باشد و ممکن است چیزهایی از دستش در برود که دیدن فیلم برای دفعه‌های بعد را جذاب‌تر می‌کند. اسماعیل میهن‌دوست هم ادامه داد: ابتدا قصد نداشتم این فیلم را بسازم برای یک فیلم دیگر که مشترکا فیلمنامه آن را نوشته بودم، پروانه ساخت گرفتم. روی متن یک سری اصلاحات دادند و من تصمیم گرفتم فیلم را نسازم زیرا با این اصلاحات به فیلم ضربه وارد می‌شد. یک فیلمنامه دیگر را شروع کردم در رابطه با سفر شهری یک زن در تهران. در این فیلم استفاده از موبایل زیاد است. تغییر سبک زندگی ما که خودمان متوجه نیستیم در این فیلم نمایش داده می‌شود. حضور تلفن‌همراه بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی ما شده است. به گفته‌ی میهن‌پرست همین الان وسط فیلم هم گوشی را جواب می‌دهیم و پیام‌مان را چک می‌کنیم. اوایل این موضوع سخت بود و احیانا توهین می‌دانستند اما الان تلفن همراه بخش جدایی‌ناپذیر و جزیی از سبک زندگی ما شده است. حتی کار و شغل ما هم از طریق گوشی انجام می‌شود. قبلا ما چنین موضوعی را در هیچ پروژه‌‌ای ندیده‌ایم. با این موضوع مخاطب به چالش کشیده می‌شود.

پس از صحبت‌های کارگردان فیلمی یک ساعته از پشت صحنه فیلم و صحبت منتقدان پخش شد. 

پرویز جاهد منتقد سینما در این فیلم گفت: ترومای سرخ فیلم جسورانه‌ای است که تا‌کنون در سینمای ایران ساخته نشده است. رازی در این فیلم پنهان شده که نقش اصلی فیلم کم‌کم این راز را آشکار می‌کند. قدم به قدم ما با نقش اصلی جلو می‌رویم. تم اصلی فیلم پنهانکاری و دروغ است. وی گفت: شخصیت‌پردازی خیلی سخت بوده، فقط صدای کاراکترها را می‌شنویم که در فیلم حضور ندارند و این خیلی جسارت می‌خواست.

هوشنگ گلمکانی منتقد، روزنامه‌نگار و مترجم سینما هم در توضیح این فیلم گفت: ترومای سرخ در مورد پنهان کاری است. این یک فیلم شهری است که شخصیت اصلی سعی می‌کند در بستر  یک درام عاشقانه وجوه مختلف یک زن مثل مادر بودن، کارمند بودن، معشوقه بودن و ... را متعادل نگه دارد. بیشتر در این فیلم رابطه‌ای را که شهر به کاراکترها می‌دهد نشان داده شده است. وی افزود: این فیلم جاهای مختلف از تهران را نشان می‌دهد تهرانی که در ذهنتان دارد از زوایای دیگر چقدر می‌تواند گسترده یا کوچک باشد.

وی گفت: با توجه به نقش گوشی همراه همه چیز در زندگی ما تغییر کرده است. تا قبل از حضور همگانی تلفن همراه در زندگی مان وقتی خودمان بیرون می آمدیم خودمان بودیم. الان زندگی تبدیل به یکپارچه فیلم زمانه خودش است. پیوستگی دنیای خصوصی و عمومی از طریق وسیله ارتباطی تم اصلی است.