دوشنبه, 28 آبان 1397

هفته‌نامه شماره 537:  28 آبان 1397

اظهار نظر مسئولان راجع به باغ صدهکتاری شهرداری سیرجان

 باغ صدهکتاری روی دست شهر

 گروه شهر

9 سال از احداث باغ صدهکتاری شهرداری می‌گذرد. این باغ در ابتدای جاده کرمان در ابعاد 4 کیلومتر طول و 250 متر عمق احداث شده است و انار، زیتون، توت، سیب، به و انجیر درختانی هستند که در این باغ کاشته شدند. شهردار وقت سیرجان آن زمان افزایش سرانه‌ی فضای سبز، ایجاد چشم انداز زیبا در ورودی شهر، ایجاد تفرجگاه برای مردم، درآمدزایی و جذب آلایندگی ناشی از فعالیت واحدهای صنعتی فعال در شهرک صنعتی را از جمله دلایل احدث این باغ اعلام کرد. حالا همه مسئولانی که آن روز کلنگ باغ صدهکتاری را زده‌اند از فرماندار و شهردار گرفته تا اعضای شورا، رییس اداره آبیاری، محیط‌زیست، و... همه تغییر کرده‌اند و حالا سیرجان مانده است و صد هکتار باغ مثمر که درختانش در این شرایط بحرانی آب، هر 6 روز یک بار آب می‌خواهند و به گفته رییس محیط‌زیست سم و کودی که پای درختان ریخته می‌شود ممکن است باعث آلودگی سفره‌های آب زیرزمینی شود. 

 طرح موفقی بوده است

داوود قاسمی که این باغ در زمان شهرداری او احداث شده است اجرای این طرح را موفق می‌داند. او در بیان هدفش از احداث این باغ می‌گوید: «هدف را که ما تعریف نکردیم. هدف را دولت تعریف کرد. سال 88 دولت وقت در راستای کمربند سبز به شهرداری‌ها ابلاغ کرد شهرداری‌هایی که زمین دارند بیایند مشارکتی با دولت و جهاد کشاورزی باغ مثمر ایجاد کنند. به شرط اینکه به اقتصاد منطقه ضرر وارد نکند.» او در ادامه توضیح می‌دهد: «‌یعنی به من اجازه‌ی کاشت پسته نمی‌دادند، به شهردار بم اجازه کاشت نخیلات و مرکبات نمی‌دادند. به شهردار نی‌ریز اجازه کاشت انار نمی‌دادند. درختان را هم اداره کشاورزی داد، انتخاب گونه‌ها و تحویل گونه‌ها با جهادکشاورزی بود. البته یک بخشی از درختان را تحویل ندادند که شهرداری خودش آن‌ها را خرید.» او با بیان اینکه این یک قرارداد سه‌جانبه بود، می‌گوید: «‌دولت پول می‌داد، زمین و آب از شهرداری، خرید و انتخاب گونه‌ها با جهاد کشاورزی بود و باید حتما آبیاری قطره‌ای باشد، نه غرقآبی. همه این‌ها الزاماتی بود که آن موقع وزارت کشور گذاشته بود و شهرداری فقط مجری بود.» به گفته‌ی قاسمی؛ «‌همان موقع بحث‌هایی بود که شهرک صنعتی ممکن است این زمین‌های جاده کرمان را بگیرد. گفتند کمربند سبز ایجاد شود تا جلوی پیش‌روی شهرک‌صنعتی، شهرک برق و... گرفته شود.» وی افزود؛ «علاوه بر اینکه همین صدهکتار باغ آن روز 25 درصد سرانه فضای‌سبز شهر را افزایش داد. یعنی سرانه هر نفر را از 20 متر مربع به 25 مترمربع رساند». 

او با بیان اینکه سال گذشته بخشی از درختان باغ خشک شدند، ادامه می‌دهد: به دلیل بی‌تدبیری بعضی از مسئولان بدهی‌ برق موتور آب انتهای بلوار شیخ مفید را که بخشی از آب آن به مصرف باغ می‌رسید، نپرداختند و برق آن قطع  و بخشی از درختان را خشک شدند.

قاسمی در جواب این سؤال که این درختان آب زیاد مصرف  نمی‌کنند می‌گوید: «با توجه به اینکه آبیاری این باغ قطره‌ای است. خیلی آب مصرف نمی‌شود این باغ مجموعا از از دو موتور آب به صورت  نصفه در حدود 30-40 درصد استفاده می‌کند.» یکی دیگر از مزایای اجرای این طرح از نظر وی این است: «شهرداری آنجا 1400 هکتاری سند داشت، راه و شهرسازی رفت ادعا کرد و شهرداری را خلع ید کرد تنها این صدهکتاری را درخت که کاشته شده بود به عنوان اجرای طرح نتوانستند بگیرند». 

به گفته قاسمی این باغ الان به تولید میوه رسیده است؛ «البته ما نگاه درآمدی به این باغ نداشتیم. ما نگاه این را داشتیم که سرانه فضای‌سبز را بالا ببریم. ما الان جز بالاترین‌ها در سرانه فضای‌سبز هستیم.» 

 باغ صدهکتاری یک فاجعه بود

محسن اسدی رییس اداره آبیاری سیرجان می‌گوید آب باغ صدهکتاری شهرداری از چاه‌های شهرداری تامین می‌شود. او به صراحت می‌گوید: «ما از همان ابتدا مخالف بودیم، متاسفانه همه درختان میوه هستند که نیاز به آب فراوان دارند. اگر در دوره من بود با جدیت برخورد می‌کردم.» به گفته اسدی؛ «صد هکتار درخت مثمر کاشته شده که این یک فاجعه‌ است،درخت مثمر فضای سبزی برای مردم نمی‌شود که مردم بتوانند از آن استفاده کنند، صد هکتار درخت زیتون و توت و انار اصلا هیچ توجیه‌ای ندارد.» وی افزود: «‌متاسفانه در انتخاب گونه‌ها دقت نشده است، اناری کاشته شده که 6 روز یک بار آب می‌خواهد که توجیه اقتصادی هم ندارد».

 مسئولان وقت باید پاسخگو باشند

محمود علیرضایی رییس اداره محیط‌زیست با بیان اینکه من نمی‌دانم اصلا این طرح تحت چه عنوانی اجرا شده است، گفت: «ما به واحدهایی که می‌خواهند فضای‌سبز ایجاد کنند تاکید می‌کنیم درختان غیرمثمر سازگار با محیط‌زیست بکارند. درثانی ما همیشه می‌گوییم واحدها باید از پساب‌شان برای آبیاری فضای‌ سبز استفاده کنند. اصلا توجیه ندارد یک منبع آبی را از بین ببریم که فضای ‌سبز ایجاد کنیم که چهار روز دیگر هم خشک ‌شود. این را نه منطق می‌گوید و نه ضوابط». 

علیرضایی با تاکید به اینکه این باغ نباید احداث می‌شده، می‌گوید:«آن زمانی که داشتند مجوز باغ صدهکتاری را می‌دادند می‌بایست محیط‌زیست جلوی‌شان را بگیرد به هر حال باغ صدهکتاری هم مثل واحدهای گلخانه‌ای به دلیل استفاده از سم و کود احتمال آلوده کردن آب‌های زیرزمینی را دارد.» 

او می‌گوید: «با صراحت می‌گویم؛ آن زمان می‌بایست محیط‌زیست، اداره آبیاری، جهادکشاورزی مخالفت می‌کردند، یک تصمیم اشتباه گرفته شده که سال‌های سال تاثیرش را روی زندگی مردم می‌گذارد. الان هم که این همه سال گذشته باز مراجع قضایی می‌تواند ورود کنند و جلوی‌شان را بگیرند. و شورای شهر و شهردار آن زمان باید پاسخگو باشند».

 باغ باید حفظ شود

بابک سعیدی مدیرعامل سازمان فضای‌سبز شهرداری با بیان اینکه مشکلات باغ صدهکتاری مثل بدهی به شرکت برق را اواخر سال گذشته حل کردیم و در حال حاضر مشکلی نداریم، می‌گوید«همیشه زمانی آدم می‌خواهد کاری را انجام دهد خودش آنالیز می‌کند که این کار خوب است یا بد، چیزی که هست اینکه این باغ الان وجود دارد و باید حفظ شود. در این باغ هزینه شده، و شهرداری سرمایه‌گذاری کرده است».

او با تاکید به اینکه من اصلا نظرم به حذف باغ نیست، می‌گوید:«اینکه صدهکتار باغ را الان تصمیم بگیرند خشک کنند هیچ منطقی ندارد. در این باغ تقریبا 80 هکتار سطح زیر کشت است که حالا شما حساب کنید اگر در هر هکتاری دو سه هزار تا درخت باشد، نزدیک 10 هزار تا درخت وجود دارد.» وی افزود: خشکیدگی یک مقداری در حوزه درختان خرمالو بود که در گذشته اتفاق افتاده است.

به گفته بابک سعیدی باغ در حال حاضر به تولید رسیده است؛« البته تولیدش انبوه نیست ولی امسال یک مقدار سیب داشتیم که بین همکاران توزیع کردیم، یک مقدار انار داریم که الان در حال برداشت هستند تا بین همکاران حوزه کارگری تقسیم شود. اما هنوز به تولید انبوه نرسیده است. ما امسال تلاش کردیم نصف باغ را کود حیوانی دهیم و سمپاشی کنیم و وضعیت الان باغ بد نیست.» از نظر او دور آبیاری درختان 9 روزه است؛« از آب موتورآب میدان کشتی که متعلق به شهرداری است استفاده می‌شود. روزانه بین 10 تا 12 لیتر در ثانیه آب برای باغ استفاده می‌شود».

 احداث باغ صدهکتاری اشتباه بوده است

رییس جهادکشاورزی با بیان اینکه این کار از نگاه کلی مخصوصا با توجه به اقلیم سیرجان کار غیرفنی و غیر کارشناسی بوده است، می‌گوید: نمی‌دانم چه تصمیمی دست‌مایه این کار شده است. چون این نه به افزایش سرانه فضای‌سبز مردم کمک میکند، نه بعدا مردم می‌توانند از آن استفاده ببرند، بعد هم میزان مصرف آب گیاهان مثمر فوق العاده بالاست، بنابراین از نظر ما کار اشتباهی بوده است» اکبر محمودآبادی با اشاره به اجرای آبیاری قطره‌ای توسط جهادکشاورزی می‌گوید:«تنها کاری که ما می‌توانستیم انجام دهیم که مصرف آب را کمتر کند اجرای سیستم‌های آبیاری تحت فشار بود.» وی افزود:« ولی مجموعا این طرح برای شهرستان سیرجان و اقلیم اینجا با توجه به اینکه بارندگی ناچیز است و بهترین آبی که ما از زون آب شهری برمی‌داریم و توی یک زمین غیرحاصلخیز استفاده می‌کنیم واقعا یک گناه نابخشودنی است». 

او در پاسخ به این سوال مگر انتخاب گونه‌ها با جهادکشاورزی نبوده است، می‌گوید؛«طبق دستورالعمل وزارت کشور حتما می‌بایست میوه‌های مثمر باشد، در بین گونه‌های مثمر این گونه‌ها را انتخاب کردیم. ما برای انجام شدنش هیچ اصراری نداشتیم.» محمودآبادی می‌گوید: بعضی از گونه‌ها مدت زمان باردهی‌شان کوتاه است آن‌ها را می‌توانند ذره ذره حذف و جایگزین کنند. البته این طرح از هرجهت تعطیل شود قطع یقین به نفع شهر است. حالا اگر از آب فاضلاب شهری برای آبیاری استفاده می‌کردند باز بهتر بود». وی افزود: «سم و کود هم ممکن است باعث آلودگی سفرها شود البته چون سطح آب بسیار پایین است، این عملا انجام نشدنی است ولی از دیدگاه کارشناسی و نگاه محیط‌زیستی سود و کود می‌تواند تاثیر بگذارد».

این اظهار نظرها نشان می‌دهد که دست کم درباره احداث باغ 100 هکتاری میوه روی سفره‌های آب شرب شهر مطالعه لازم  و هماهنگی بین‌دستگاهی صورت نگرفته و اکنون این پرسش مطرح است که سرنوشت باغ 100 هکتاری به کجا می‌انجامد؟