چهارشنبه, 21 آذر 1397

هفته‌نامه شماره 540:  19 آذر 1397

با مخالفت کمیته انطباق فرمانداری

نام خیابان وحید تغییر نکرد

 سارا پورمختار

چندی پیش شورای شهر سیرجان دو تغییر را در نام خیابان‌های قدیمی ‌تصویب کرده است؛ یکی تغییر نام خیابان وحید به حسین‌خان بچاقچی به پیشنهاد کمیسیون فرهنگی و مورد دوم هم مربوط به پیشنهاد فرمانده انتظامی بود که با حضور وی در صحن علنی شورا و بدون مطرح شدن این پیشنهاد در کمیسیون فرهنگی، بلوار مالک‌اشتر از چهارراه گاز تا میدان پلیس‌راه به نام بلوار شهدای نیروی انتظامی نامگذاری شد. با ارسال این مصوبات به فرمانداری، کمیته انطباق یکی را تایید و دیگری را رد کرد. تغییر نام خیابان وحید به حسین‌خان بچاقچی رد شد در حالی که نامگذاری بخشی از بلوار مالک اشتر به نام شهدای نیروی انتظامی طی مراسمی و با حضور مسئولان شهر و نصب تابلویی با شکل و فونتی متفاوت از دیگر تابلوهای شهر رسمیت یافت. در حالی‌ که روال قانونی تغییر نام به درستی رعایت نشده بود و قبل از ارسال نامه‌ کتبی تایید آن از کمیته انطباق فرمانداری به شورای شهر این مراسم انجام شد. ظاهرا عجله‌ی تغییر نام به دلیل هفته نیروی انتظامی بود.

  چرا کمیته انطباق این مصوبه را تایید  نکرد؟

حال این سؤال پیش آمده که چرا کمیته انطباق با یک تغییر نام موافقت می‌کند و با دیگری مخالفت. شایعاتی مبنی بر وجود فشارهایی از بیرون، بر این تصمیم به گوش می‌رسد. بر همین اساس کمیسیون فرهنگی شورای شهر با حضور فعالان فرهنگی، رییس اداره ارشاد و نوادگان حسین‌خان بچاقچی جلسه‌ای تشکیل داد تا در این باره تصمیم‌گیری شود و به گفته‌ی ابوذر زینلی رییس این کمیسیون: «اخیرا با پیشنهاد کمیسیون برای تغییر نام خیابان وحید به نام حسین‌خان بچاقچی حساسیت‌ها، مقاومت‌ها و سر و صداهایی به وجود آمده به همین دلیل کمیسیون تصمیم گرفت این جلسه را تشکیل دهد تا به یک جمع‌بندی برسیم تا بتوانیم با دست پر از این موضوع دفاع کرد.» طاهره جهانشاهی عضو کمیسیون فرهنگی شورا در توضیح دلیل انتخاب خیابان وحید برای این تغییر گفت: «خیابان وحید جز خیابان‌هایی است که بچاقچی‌های زیادی در آن زندگی می‌کنند که به نامگذاری و جا افتادن نام این خیابان کمک می‌کنند.» وی در ادامه از کمیته انطباق فرمانداری گلایه کرد که بدون ذکر دلیلی قانع‌کننده این مصوبه را رد کرده است: «‌بحث این نیست که حسین‌خان بچاقچی فرد بزرگی بوده است بلکه بحث این است که چرا کمیته انطباق این مصوبه را تایید نکردند؟ آیا حساسیت نسبت به نام ایشان بود؟ شهروندان طایفه بچاقچی هم نسبت به حسین‌خان حساسیت دارند و دوست دارند خیابانی به نام ایشان تعلق گیرد.»

 پارک لاله به نام حسین‌خان بچاقچی نامگذاری شود

فاطمه شجاع‌پور و فائقه ایلخانی نوادگان حسین‌خان بچاقچی که در این جلسه حضور داشتند، پیشنهاد دادند که پارک لاله به نام حسین‌خان بچاقچی نامگذاری شود چرا که دیگر حساسیتی برای نامگذاری این مکان وجود ندارد و هزینه ساخت تندیس حسین‌خان برای نصب در این مکان را هم پذیرفتند و از کمیسیون فرهنگی شورا، فرماندار، شهردار و امام جمعه خواستند تا از این پیشنهاد دفاع کنند. ابوذر خواجویی یکی از افراد حاضر در این جلسه معتقد است: «بهتر بود این جلسه قبل از تصمیم و تصویب این تغییر نام تشکیل می‌شد. ‌باید دقت داشته باشیم که مراد از نامگذاری خیابان یا پارک یا معبری به نام حسین‌خان بچاقچی، تکریم یک شخصیت یا یک طایفه نیست بلکه هدف یادآوری و هویت بخشیدن به یک تکه از تاریخ فراموش‌شده شهر است چرا که در نتیجه تحقیقات صورت نگرفته و یا تحقیقات اشتباهی بعضی از شخصیت‌های معاصر شهر قربانی شدند و به همین دلیل نتوانستیم آن طورکه باید و شاید آنها را مورد تکریم قرار دهیم.» وی از پیشنهاد نوادگان حسین‌خان استقبال کرد و مناسب‌ترین مکان را برای نامگذاری به نام حسین‌خان بچاقچی را پارک لاله دانست: «به خاطر اینکه هم نام پارک در تلفظ اسامی کمتر به کار می‌رود و به لحاظ آدرس‌دهی شهروندان را دچار مشکل نمی‌کند و از طرف دیگر این پارک در بلوار سردار جنگل قرار دارد که نام حسین‌خان بچاقچی و سردار جنگل به لحاظ تاریخی در یک راستا قرار می‌گیرند و هر دو فرد نماد آزادیخواهی و استعمارستیزی هستند».

  حتما نباید خیابانی به نام ایشان باشد

رییس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی ضمن تقدیر از فعالیت‌های عمرانی شهرداری از کم کاری شورا و شهرداری در حوزه فرهنگی گلایه کرد: «‌شورا و شهردار محترم مدت‌هاست با فرهنگ شهر هیچ همکاری و ارتباطی نداشته‌اند. من حوزه‌های عمرانی را درک می کنم ولی هیچ جامعه‌ای به صلاح و رستگاری نرسیده مگر بر پایه توسعه فرهنگی. ما هم می‌توانیم بازوی شما باشیم و نمی‌خواهیم دخالت کنیم.» مجید پورمحسنی در رابطه با تغییر نامگذاری معابر گفت: «‌از دو سال گذشته شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوبه‌ای گذراند و قانونی ابلاغ شد مبنی بر ممنوعیت به‌کارگیری اسامی عناوین و اصطلاحات بیگانه بر صنوف است که مسئولیتش بر عهده اداره ارشاد است.» 

رییس اداره ارشاد ضمن مخالفت با تغییر نام خیابان‌ها و معابر قدیمی شهر اعلام کرد که اداره ارشاد هیچ‌گونه مخالفتی با شخص حسین‌خان و گذاشتن نام ایشان بر مکانی ندارد: «‌ایشان شخصیت بزرگی است ولی ما غفلت کردیم و نتوانستیم وی را به جامعه بشناسانیم . باید روی جنبه‌های شخصیتی ایشان کار کنیم. حتما نباید خیابانی به نام ایشان باشد. می‌توانیم همایش برگزار کنیم، المانی نصب کنیم و یا موزه یا فرهنگسرایی به نام ایشان داشته باشیم». 

 گاهی تغییر نام‌ها نشات گرفته از رفتارهای پوپولیستی است

رضا ناصری دانشجوی دکترای معماری دانشگاه شهید بهشتی در رابطه با تغییر نام سلیقه‌ای نام معابر می‌گوید: «از جنبه شهرسازی، پدیده‌ای وجود دارد به نام خوانایی یک شهر و آن تصویر ذهنی که از شهر در ذهن تک تک ساکنان و حتی گردشگرانی که به شهر رجوع می‌کنند به وجود آمده است و این تصویر با بعضی از اقدامات تضعیف می‌شود و با بعضی از اقدامات تقویت. نامگذاری‌ها یکی از این اقداماتند چرا که در یادها و خاطره‌ها می‌مانند.» مشاور شهردار کرمان معتقد است: «اساسا شهر یک مفهوم تاریخی است که در اثر زندگی در آنجا، بعد چهارم زمان در آن اثر کرده باشد. مهم‌ترین ارزش افزوده شهرها تاریخ است و این تاریخ پایه اقتصاد، همبستگی، فرهنگ و خیلی چیزها است .  مفهومی در شهر داریم به نام ماندگاری فضا، به این معنا که تا جایی که ممکن است در یک شهر باید فضا ماندگار و دستخوش کمترین تغییرات باشد و این تغییرات هم شامل تغییرات کالبدی می‌شود و هم تغییراتی مثل تغییر نام‌ها و اسم‌ها. وقتی سال‌ها از نامگذاری مکانی می‌گذرد و نسل‌های متمادی با آن خاطره دارند، این باعث پیوند بین نسل‌ها و ارزش افزوده آن مکان می‌شود و با تغییرات مستمر و مداوم نام‌ها بر شهر تاثیر منفی می‌گذاریم، سازمان فضایی را به هم می‌زنیم، خوانایی شهر را دچار نقصان می‌کنیم و یادآوری شهر را در ذهن شهروندان دچار مشکل می‌کنیم. مثلا یک خیابان بلند را تکه تکه می‌کنیم و نام‌های مختلف بر آن می‌گذاریم یا نامی که 20 سال در ذهن شهروندان نشسته را تغییر می‌دهیم. اینها همه از بین بردن ارزش افزوده زمان و صفر کردن یک شهر است چرا که چندین نسل با زندگی و کار ارزشی را در این شهر ایجاد کرده‌اند و ما این را نادیده می‌گیریم. متاسفانه ما ذهنیتی در مورد شهر داریم که فکر می‌کنیم شهر کار خودش را می‌کند و ما هم هر کار با آن بکنیم، همچنان به کار خودش ادامه می‌دهد. در حالی که ما مدام عقلانیت را از شهرها می‌گیریم. زندگی، سکونت، اقتصاد، تجارت، گردشگری شهرها ضعیف می‌شوند و شهری عقب می‌افتد. یک بار خیابانی اشتباه کشیده می‌شود، پلی را اشتباه می‌سازیم، پاساژی را در جای نامناسب می‌سازیم، یک بازار و یا مکان تاریخی را خراب می‌کنیم، یک بار نامگذاری‌ها را عوض می‌کنیم قدر شخصیت‌های فرهنگی را نمی‌دانیم و مهاجرت می‌کنند، پزشکان را کم ارزش می‌کنیم و... قدم به قدم همه این موارد باعث تضعیف یک شهر می‌شوند.» 

ناصری معتقد است: «گاهی تغییر نام‌ها نشات گرفته از رفتارهای پوپولیستی است بعضی افراد برای خوش‌آمد برخی شخصیت‌ها و نهادها این کارها را انجام می‌دهند پس باید با روشنگری و دادن اطلاعات به مردم جلوی این کار گرفته شود. اگردر اثر دادن امتیازها به نهادها و دلبری کردن از برخی شخصیت‌ها یک مزیت سیاسی برای افراد ایجاد می‌شود باید آن مزیت سیاسی از بین برود چرا که آن مزیت به خاطر یک کار نیک و یک کار اصولی و صحیح علمی نیست که بلکه متوسل شدن به طرق دیگری است برای رشد در فضای سیاسی».

 کمیته انطباق پاسخگو نیست

همانگونه که فرمانداری و کمیته انطباق دلایل رد این مصوبه را به کمیسیون فرهنگی شورا ارایه نداده است، مسئولان این کمیته حاضر به پاسخگویی به سئوالات پاسارگاد نشدند. محسن آرش معاون عمرانی سابق که مسئولیت کمیته انطباق را هم بر عهده داشته و این مصوبه هم در زمان مسئولیت وی رد شده است، با این بهانه که در حال حاضر مسئولیتی در کمیته انطباق ندارد پاسخگویی را وظیفه علی بیگلری معاون امور عمرانی فرماندار دانست. بیگلری هم به دلیل نداشتن اطلاعات و اینکه رد شدن این مصوبه در زمان وی نبوده است از زیر بار پاسخگویی شانه خالی کرد. این عدم پاسخگویی از سوی فرمانداری بیش از پیش شایبه وجود فشارهای بیرونی برای قوت نگرفتن طایفه بچاقچی و جلوگیری از تشکیل یک پایگاه رای بزرگ برای مقاصد سیاسی را بیش از پیش به سوی واقعیت سوق می‌دهد.