چهارشنبه, 21 آذر 1397

هفته‌نامه شماره 540:  19 آذر 1397

گفت‌وگو با زهره پورفریدونی هنرمندی که اثر دیواری چهارراه دهخدا را اجرا کرد  

می خواستم در شهر خودم کار کنم

 گروه فرهنگ‌و‌هنر

قرار گفت وگوی‌مان همزمان بود با بازی فینال لیگ قهرمانان آسیا بین تیم‌های فوتبال پرسپولیس و کاشیما آنتلرز ژاپن. وقتی پرسیدم مشکلی با این زمان ندارید گفت اصلا علاقه‌ای به فوتبال ندارم. زهره پورفریدونی کارشناسی صنایع دستی را در اراک خوانده و پس از آن طراحی و ساخت سفال و سرامیک را جدی ادامه داده است. بعد هم به تهران رفته و دوره‌های لعاب را گذرانده است. او در تهران، کرمان و اراک آثاری را روی دیوارهای شهری اجرا کرده و از سال گذشته در تلاش بوده تا در شهر خودش هم اثری ایجاد کند. بالاخره بعد از کلی رفت و آمد توانست اثری را روی دیوار چهارراه دهخدا خلق کند که مورد توجه شهروندان و مسئولان قرار گرفت. 

 آثار دیواری شهری از دید شما چه ویژگی‌هایی باید داشته باشند؟

از نظر من رنگ این آثار باید با محیط هماهنگی داشته باشد. طرح هم با محیط هماهنگ باشد و اینکه این طرح در چه شرایطی اجرا می‌شود و شما می‌خواهید چه بازخوردی از آن بگیرید. البته اجرا روی دیوار خصوصی و عمومی کاملا متفاوت است.

 مثلا روی یک دیوار شهری چه نقشی را باید بزنید که به بافت شهری بیاید ؟

باید نسبت به محیط، فرهنگ و آب و هوا کار انجام بدهیم. این موضوع در هنر هم هست که باید با توجه به فرهنگ یک منطقه کار انجام بدهیم. 

 المان‌ها و نشانه‌های فرهنگی سیرجان را در این کار (چهارراه دهخدا) مد نظر قرار دادید؟

در این کار نه. ما از المان‌ها و نشانه‌های سیرجان زیاد در شهر می‌بینیم. از نظر بافت فرهنگی اکثرا ما کارهایی می‌کنیم که رنگ‌های تیره دارند. از نظر خودم در آب و هوایی زندگی می‌کنیم که محیط تیره است. ما رنگ کویر و خشکی را داریم و احتیاج به رنگ‌های دیگر داریم. نیاز به رنگ شادتر احساس می‌شود. احتیاج به زندگی داریم که بدرخشد. به نظر من کار رنگی که اجرا می‌کنیم  بیننده حالش بهتر می‌شود. رنگ شاد به محیط جان می‌دهد. البته من می‌دانم که باید این رنگ‌ها را در جای درست استفاده کرد. این نوع کار، حال ملت را خوب می‌کند. جامعه این کار را دوست دارد.

 طرح کار دیواری که در چهارراه دهخدا انجام دادید از خودتان است؟

این کار نه صد درصد تقلید و نه صددرصد از خودم بود. این کار با تکنیک کاشی معرق انجام شده است. من یک سال پیش برای شهرداری سیرجان نمونه‌کار آوردم. به شورای شهر رفتم و از آن دفاع کردم. ولی سفارشی ندادند. یک کار در بوستان ملت را رایگان برای نمونه انجام دادم. بعد از آن آقای سعیدی رییس سازمان فضا، منظر و سیمای شهری شدند. نزدیک عید 97 بود عکس‌ها را نشان ایشان دادم که عکس دوچرخه را دیدند. خودم هم از این طرح خوشم می‌آمد. فقط یک دوچرخه بود با فضای کوچک‌تر. یک تابلو یک و نیم در دو متر. خوش‌شان آمد و قرار شد آن را اجرا کنم. بعد از آن دیواری در چهارراه دهخدا برای این کار فراهم شد. فضایی که به من پیشنهاد شد بیشتر از اندازه اصلی یک دوچرخه واقعی بود و من باید در کار تغییر ایجاد می‌کردم و این کار را کردم. با خلاقیت یک طرح را که از خودم نبود تغییر دادم و یک کار دیگر خلق شد.

 کاشی‌ها را خودتان درست می‌کنید؟

نه. اگر خودم بسازم اصلا مقرون به صرفه نیست و رنگی که می‌خواهید در نمی‌آید. کاشی‌ها را می‌خرم و برش می‌دهم. خیلی‌ها کاشی را می‌شکنند ولی من ترجیح می‌دهم برش ‌دهم. 

 نمی‌خواهید برای کارهای بعدی از نشانه‌ها و المان‌های سیرجان استفاده کنید.

قصد دارم. این موضوع در ذهنم هست ولی باید ببینم چه می‌شود. نشانه‌های فرهنگی در سیرجان خیلی کار شده است. قبلا بادگیر را زیاد می‌دیدیم ولی الان شده گلیم. بد نیست المان‌ها باشد، تا کسی که وارد سیرجان می‌شود بداند مشخصه شهر چیست و به چه عنوان شهر را می‌شناسند. مثلا کسی وارد سیرجان می‌شود، می‌داند شهر گلیم است. این موضوع خیلی خوب است ولی من دوست دارم متفاوت کار کنم ولی رگه‌هایی هم از سیرجان در کارم باشد. 

 این طرح‌ها چه تاثیری در زیبایی و روحیه شهروندان شهر دارد؟

تاثیر خیلی زیادی دارد. جدا از اینکه شهروندان از این طرح‌ها لذت می‌برند، حس می‌کنم سرگرمی هم هست. مردم می‌ایستند عکس می‌گیرند. من نمی‌گویم کارم خیلی خوب و متفاوت است ولی همین‌که یک ذره حال مردم خوب ‌شود، حال من هم خوب می‌شود.

 در جایی شنیدم شهرداری در کار شما دخالت کرده است این موضوع صحت دارد؟

اسمش را نمی‌توان دخالت گذاشت. یک ترک برای دوچرخه می‌خواستند اضافه کنند که روی آن گلدان گل طبیعی بگذارند، بعد این کار را کردند ولی یک نفر ترک را از دوچرخه جدا کرده و برده بود. وقتی ترک جدا شد آنها خودشان متوجه شدند که ترک به طرح نمی‌آمده و دوباره آن را نصب نکردند. 

 این کار از نظر اقتصادی به صرفه بود؟

نه اصلا. یک ماه زمان گذاشتم. من تهران، کرمان و اراک کار کردم. یک آدم آماتور نبودم. ولی تنها جایی کار نکرده بودم شهر خودم بود. با استادم که صحبت می‌کردم گفتم که حالم خوب نیست و می‌خواهم حتما در شهر خودم کار کنم. استادم گفت باید در شهر خودت برای خودت جایگاه بسازی و بابت آن بها بدهی. گاهی باید مجانی و یا نصف قیمت کار کرد. من هم نصفه‌قیمت کار کردم. من فقط فرصت می‌خواستم. گفتم قیمت را پایین‌تر می‌آورم اگر کیفیت خوب باشد با من کار می‌کنند. نمی‌گویم سودی نداشت ولی کم بود. 

 بعد از آن، از کار شما استقبال شد؟

بله. شخصی سفارش گرفتم شهرداری هم دوباره قرارداد بست. در شهرداری کرمان هم کار پیدا شد. من قبل از نصب کار خیلی استرس داشتم. 

 از اجرای این اثر راضی هستید؟

بله راضی‌ام. کار یک سری عیب هم دارد. ولی خودم حالم خوب است.

 فرسودگی این نوع کارها زیاد نیست؟

نه فرسودگی زیادی ندارد. در کل کاشی بدنه سختی دارد. تا جایی که امکان داشت من با چسب و دیگر مصالح آنها را محکم کرده‌ام. درصد کنده شدن پایین است. دوچرخه هم که حسابی در کار فیکس شده است. ولی اگر کاشی دربیاید مرمت پذیر است و می‌شود آن را مرمت کرد. اگر آن را عمدی تخریب نکنند اتفاقی نمی‌افتد و رنگ کاشی هم نمی‌رود.

 طرح کار بعدی که قرار است برای شهرداری انجام بدهید از خودتان است؟ 

بله من طرح را می‌دهم ولی چند نفر از کارشناسان شهرداری روی آن نظر می‌دهند. صحبت می‌شود. آنها پیشنهاد می‌دهند که این طرح چقدر در زیباسازی شهری موثر است.