پنج شنبه, 30 خرداد 1398

هفته‌نامه شماره 562:  27 خرداد 1398

به بهانه قرائت دعای ابوحمزه ثمالی در ماه مبارک رمضان
تو قدر آب چه دانی...

 حمیدرجایی*
این دعا با توجه شروع می‌شود توجه به نظام‌ها و سنت‌ها، توجه به حرکت‌ها و سستی‌ها، توجه به ذنب‌ها و گناه‌ها، داستان از این قرار است که تو اگر بمانی و حرکت نکنی می‌گندی و می‌گندانی و اگر حرکت کنی و نشتابی، مانع راه شتابنده‌ها خواهی بود که در این اتوبان سرعت‌های محدود مزاحم است و درگیری می‌آورد و اگر شتاب برداشتی آن وقت دیگر باید روی لرزش‌ها و حتی تعادل هوای چرخ‌ها هم حساب کنی.
آنچه برای تازه راه افتاده‌ها و یا ماندگارها مساله نیست برای تو مساله خواهد بود. ماشینی که راه نیفتاده هرچه فرمانش را بچرخانی خطری نمی‌بیند و همین‌طور ماشینی که آرام می‌رود انحراف‌هایش خیلی خطرناک نیستند. اما در سرعت‌های زیاد سرعتی بالاتر از سرعت نور یک دهم ثانیه انحراف و لرزش سی هزار کیلومتر انحراف است. اگر می‌بینی آدم با حرص و شیطانی با کبر و پسر آدم با بخل و یونس با شتابش، گرفتار آن همه رنج و تبعید و زندان شدند به خاطر همین نکته است که شتاب برداشته بودند و توقع از آنها بالاتر رفته بود. کودکی که تازه قلم به دست گرفته و آب و بابایش از لوله‌های آب شهر هم درازتر و کشیده‌تر است صدآفرین می‌گیرد.
اما هنگامی که استاد خط می‌شود باید حتی رنگ و یک میلیمتر کم و زیاد را هم در نظر بیاورد وگرنه کنارش می‌گذارند. هنگام حرکت گناه‌هایی مطرح می‌شود که ماندگارها تصورش را هم نمی‌کنند. امام سجاد (ع) در این دعا چهار استغفار دارد. از هر لذتی به جز یاد او و از هر راحتی به جز انس او و از هر سروری به جز قرب او و از هر اشتغالی به جز طاعت او. دعای ابوحمزه با این توجه‌ها آغاز می‌شود با توجه به خویشتن و عظمت‌هایش، با توجه به هستی و نظام‌هایش، با توجه به الله و رحمت‌هایش و با توجه به غفلت‌ها و ذنب‌ها و سستی‌ها و تندروی‌ها و ... و با توجه به ضرورت و تادیب و این که بیرون شدن از راه ضربه خوردن دارد و با توجه به این که تادیب شکل‌ها دارد از عذاب و قهر، از تبعید و طرد، این مرحله در دو جمله اول دعا خلاصه می‌شود.
الهی لاتوذبنی بعقوبتک و لاتمکر بی فی حیلتک
این دعای ابوحمزه است شاید تو نتوانی همه‌اش را بخوانی و یا همه‌اش را بخواهی حق با توست تو آن مقدار که نیازش را احساس کرده‌ای باید بخواهی، در هر حال هر وقت که می‌خواهی شروع کنی باید زمینه‌هایش را فراهم کنی و سوال‌هایت را مرور کنی و آن وقت که در جریان دعا قرار گرفتی از آن بهره‌برداری کنی. و گرنه در کنار فرات هم تشنه خواهی ماند.. تو قدر آب چه دانی، که در کنار فراتی.
* واحد فرهنگی بنیاد مهدی موعود(عج)سیرجان