چهارشنبه, 26 تیر 1398

هفته‌نامه شماره 566:  24 تیر 1398

انتخابات مجلس یازدهم و دو قطبیِ حسن‌پور- حسینی
تَکرار می‌کنیم!

 ابوذر خواجویی‌نسب
انتخاباتِ دومین دوره‌ی مجلس شورای اسلامی در ۲۶ فروردین ۱۳۶۳ برگزار شد؛ انتخاباتی در هنگامه‌ی جنگِ ایران با عراق که آغازی بود بر رقابتِ نیروهای نظام سیاسی مستقر در کشور. در سیرجان نیز انتخابات مجلس دوم، مقدمه‌ای شد برای شکل‌گیریِ دیدگاه‌ها و فهرست‌های فرعیِ چپ و راست. پیروز این انتخابات «سیداحمدحسینی» با 45677 رأی و با اختلافی چشم‌گیر، دو رقیب خود یعنی محمد طاهر‌باقر اشعری (11516 رأی) و محمداخلاقی‌نیا (10166) را پشت سر گذاشت و به عنوان نماینده‌ی مردم سیرجان و بردسیر راهیِ کاخ سنا (‌ساختمان سابق مجلس) شد. حسینی برخاسته از جریانِ راست سنتی بود و در بین توده‌های مردمی، محبوبیت و نفوذِ سیاسی و معنویِ زیادی داشت. از همین رو در انتخابات مجلس سوم نیز وقتی چپ‌گرایان سیرجانی، چتر حمایتیِ خود را بر سرِ «مجیدزرگرباشی» که از نیروهای چپِ خط امامی بود، قرار دادند، باز هم این سیداحمدحسینی بود که پیروز انتخابات لقب گرفت. اتفاقی که در انتخابات مجلس چهارم هم تکرار شد. در دوره‌ی بعد و به سببِ تغییر نسبیِ فضای سیاسی کشور، سرانجام سیداحمد حسینی طعم شکست در انتخابات را چشید. «سیدمحمدهاشمی» که هم‌زمان از سوی منتقدان حسینی و چپ‌گرایانِ سیرجانی حمایت می‌شد، در رقابتی نزدیک برنده‌ی انتخابات شد و شوکی بزرگ به فضای سیاسی سیرجان وارد کرد.
دو شکست پیاپی در انتخابات مجلس پنجم و ششم مانع از آن نشد که راست‌گرایانِ سیرجانی که حالا با عنوان «اصول‌گرایان» در عرصه‌ی سیاسی حضور داشتند، در انتخابات مجلس هفتم بر روی نامِ دیگری به جز سیداحمدحسینی اجماع کنند. برای جریان اصول‌گرایی در سیرجان که همه‌ی اقتدار خود را در میدان قدرت، در وجود و نفوذ این روحانیِ سیاستمدار خلاصه کرده بودند، الفاظی هم‌چون «گردش‌نخبگان» اصولا هیچ معنایی نداشت. درست مثل امروز که بیش از 35 سال از اولین حضورِ حسینی در صحنه‌ی انتخابات می‌گذرد و هم‌چنان وی جدی‌ترین گزینه‌ی اصول‌گرایان برای انتخابات مجلس یازدهم در اسفندماهِ امسال است. شاید نگاهی گذرا به اتفاقاتِ سیاسیِ دنیا در سال 63، یعنی اولین سالی که سیداحمدحسینی، نمایندگیِ مجلس را تجربه کرد، تصویر بهتری از ساختارِ قدرت در سیرجان و به‌خصوص جریانِ اصول‌گرایی را نمایان کند. ساختاری که بی‌توجه به گردش نخبگان و شکافِ نسلی، هنوز در راستای همان تفکراتِ چهار دهه‌ی پیش، حرکت می‌کند.
 جهانِ سیاست در سال 1363
سال 1363 خورشیدی، مطابق با سال 1984 میلادی، در ایالاتِ متحده «رونالدریگان» واردِ سومین سالِ ریاست جمهوری‌اش می‌شد. او تا سال 67 رییس‌جمهور آمریکا بود و عمده‌ی شهرتش در ایران به ماجرای مک‌فارلین یا همان ایران-کنترا برمی‌گشت. ماجرایی که دست برقضا یکی از افشاکنندگان آن، سیداحمدحسینی، نماینده وقت مردم سیرجان بود. پس از او و در طی 31 سال، جورج بوش پدر، بیل کلینتون، جورج بوش پسر، باراک اوباما و دونالد ترامپ به ترتیب رؤسای جمهورِ آمریکا بوده‌اند.
برای ایرانی‌ها و در بینِ چهره‌های سیاسی دنیا، بشار اسد رییس‌جمهورِ فعلیِ سوریه، چهره‌ای کاملا شناخته‌شده است. او در سال 63، فقط 18سال سن داشت. بشار‌اسد در این سال، مشغول به تحصیل در دانشگاهِ دمشق بود و هنوز باید 16 سال صبر می‌کرد تا سال 2000 میلادی برسد تا با مرگ پدرش حافظ اسد، بر کرسیِ ریاست دولت سوریه تکیه بزند. در هنگام برگزاری انتخابات مجلس دوم در ایران، مارگارت تاچر اولین نخست‌وزیر زنِ تاریخ بریتانیا، وارد پنجمین سال دورانِ حکم‌رانی‌اش می‌شد. بعد از تاچر که به چرچیل دوم مشهور بود و در سال 2013 درگذشت، به ترتیب و تا به امروز، جان‌میجر، تونی بلر، گوردن براون، دیویدکامرون و ترزا می، نخست وزیران بریتانیا در چند دهه‌ی اخیر بوده‌اند .
سال 63، خاویر پرز دکوئیار، دبیرکل سازمان ملل متحد بود. دکوئیار در طول جنگ عراق علیه ایران تلاش بالایی برای کاهش تنش میان دو کشور و هم‌چنین نقش مهمی در اجرای قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت و برقراری آتش بس ۱۹۸۸ ایفا کرد. وی در دسامبر ۱۹۹۱ با ارایه گزارشی به شورای امنیت سازمان ملل به صراحت از عراق به عنوان آغاز کننده جنگ علیه ایران نام برد. او از دی‌ماه 1360 تا دی ماه 1370 دبیرکل سازمان ملل متحد بود و هم‌اکنون و در سن 99 سالگی، پیرترین دبیرکل پیشین سازمان ملل متحد در قید حیات است. جانشینان او تا به امروز پطرس غالی، کوفی عنان، بان‌کی‌مون و آنتونیو گوترش بوده‌اند که از میان این جمع، آفتابِ عمرِ پطرس غالی و عنان به ترتیب در سال‌های 94 و 97 خورشیدی، غروب کرده است.
هم‌زمان با پیروزی سیداحمد حسینی در انتخابات مجلس دوم، جهان هم‌چنان در دوران جنگ سرد به سر می‌برد و روابط بین‌الملل به شدت تحت تاثیر رقابت، تنش و کشمکش‌های سیاسیِ بلوکِ شرق به سرکردگیِ اتحاد جماهیر شوروی و بلوکِ غرب به میدان‌داریِ ایالات متحده‌ی آمریکا بود. در شوروی یوری آندروپوف به قدرت رسیده بود و هنوز یک سال مانده بود تا رهبر معروف شوروی یعنی «میخاییل‌گورباچف» با آن خالِ لکه‌شرابی‌اش، زمام امور را به دست بگیرد و با اصلاحات سیاسی و اقتصادی‌اش، باعث فروپاشیِ شوروی و پایان جنگ سرد شود.
 شکافِ نسلی تهدیدی برای توسعه‌ی سیاسی در سیرجان
زنگ آغازِ انتخابات مجلس یازدهم نواخته شده است و به احتمال زیاد، حوزه‌ی انتخابیه سیرجان و بردسیر دوباره شاهد رقابتِ شهباز حسن‌پور با سید‌احمد حسینی خواهد بود. دو چهره‌ای که 12 سال پیش و برای اولین بار در انتخابات مجلس هشتم با هم به‌رقابت پرداختند و تا به امروز و در مجموع 28 سال، کرسیِ نمایندگیِ سیرجان و بردسیر را در اختیار داشته‌اند. باز هم خبری از چهره‌های جدید نخواهد بود. تعجبی هم ندارد. تا زمانیِ که توسعه‌ی سیاسی اتفاق نیفتد و ساختارهای قدرت به جای پیروی کردن از مدل‌های حزبی و جناحی، بر رویه‌های سنتی تاکید کنند، در هم‌چنان بر همین پاشنه خواهد چرخید. شکافِ نسلی، حاصلِ ساختارِ تمرکزگرا و انحصاریِ سیاست در سیرجان است که در آینده‌ی نزدیک، تبعات آن، بیش از پیش آشکار خواهد شد.