احساس سیرجانی‌ها به سفر حسن روحانی
رییس‌جمهور گل‌گهر را به مردم ترجیح می‌دهد

 ناصرصبحی
سیرجان از منظر سفر مسئولان سال شلوغی داشته است. با این وجود در برنامه‌ی سفر مسئولان کشوری، دیدارهای عمومی بسیار اندک و انگشت‌شمار هستند و ظاهرا مقصد اصلی اکثر این سفرها، منطقه گل‎گهر است. «مسئولان، سیرجان را نمی‌خواهند، گل‌گهر را می‌خواهند.» این انتقادی است که برخی از مردم با پاسارگاد در میان گذاشتند.
حالا که رییس‌جمهور به سیرجان می‌آید و بدون گفت‌وگو با مردم به گل‌گهر خواهد رفت. به سراغ مردم رفتیم تا ببینیم اگر می‌توانستند با رییس‌جمهور سخن بگویند، چه می‌گفتند؟
محور اصلی نظرسنجی بر سه پرسش استوار بود:
به عنوان یک سیرجانی چه درخواستی از رییس‌جمهور دارید؟ چه انتقادی از ایشان دارید؟ چه پیشنهادی برای ایشان دارید؟
همچنین در روند مصاحبه با توجه به واکنش‌های مردم سؤال جدیدی نیز افزوده شد: در دو سال اخیر علاوه بر رییس‌جمهور، تعداد قابل توجهی از مسئولان به سیرجان سفر کرده‌اند. به نظر شما سفر این اشخاص، چه دست‌آوردی برای سیرجان داشته است؟
برای تهیه این نظرسنجی به سراغ 40 نفر از همشهریان رفتیم. از این میان، 27 نفر آقا، 19 نفر بانو بودند. 12 نفر از این جامعه‌ی کوچک آماری زن و شوهر بودند فلذا به دلیل شباهت نظر زوج‌ها، ایشان را به صورت یک فرد محاسبه کردیم. از نظر سنی؛ کم‌ترین 20 و بیشترین 67 سال داشتند. نزدیک به یک سوم اشخاص، جزو کاسبان و باقی از میان عابران با طیف شغلی آزاد، کارمند و پیمانکاری به صورت تصادفی انتخاب شدند. همچنین 4 مورد تمایلی برای پاسخ به سؤال‌ها نداشتند.
 نتایج نظرسنجی
مشکلات اقتصادی و موارد مرتبط به آن از جمله گرانی، تورم، با دربرگیری 100 درصدی، در صدر موارد ذکر شده بودند. مشکلات جوانان (چه از سوی جوانان و چه والدین) و مسکن با حدود 80 درصد و نبود امنیت شغلی با حدود 60 درصد دربرگیری، از درخواست‌های بعدی بودند.
گسترش آزادی‌ها، درخواست متفاوت برخی بانوان سیرجانی در این نظرسنجی پس از طرح مشکلات اقتصادی بود. نکته قابل توجه، جوان بودن این گروه بود که می‌تواند نشان از تفاوت فکری باشد. در مقابل به نظر می‌رسد ازدواج، تاثیر متفاوتی دارد. تمرکز اکثر بانوانی که ازدواج کرده بودند، بر مسایلی نظیر کم بودن حقوق‌ها، مخارج بالا، هزینه‌های مربوط به فرزند، اجاره‌خانه و مسایلی از این دست بود. نکته جالب توجه این است که هیچکدام از آقایان حاضر در نظرسنجی، به مورد آزادی اشاره نداشتند که می‌تواند نشانی بر احساس کمبود آزادی در میان زنان نسبت به مردان باشد.
در مجموع از نظر آمار، 5/12 (دوازده و نیم) درصد به بحث آزادی اشاره کردند. این رقم اگر تنها ناظر به پاسخ‌های بانوان باشد، به بیش از 38 درصد می‌رسد.
خواست مبارزه با فساد به صورت شفاف، تنها از سوی 5/7(هفت و نیم) درصد از جامعه آماری بیان شد که در نوع خود جالب است.
همچنین 6 نفر یا به عبارتی 15 درصد از جامعه آماری خواستار کناره‌گیری یا استیضاح روحانی به دلیل ناکارآمدی شدند. یکی از افراد در برابر این پرسش که چه پیشنهادی برای آقای روحانی دارید، گفت: «خودکشی کند.»
در میان مصاحبه‌شوندگان 3 مورد، بدون این‌که سؤالی از سوی پاسارگاد مطرح شده باشد، احمدی‌نژاد را رییس‌جمهوری موفق‌تر از روحانی دانستند و یک نفر با اشاره به این‌که تمام رؤسای جمهوری ایران از هاشمی تا احمدی‌نژاد و روحانی در دور دوم، ناتوان و ناکارآمد بودند، از رییس‌جمهور اصلاحات به عنوان تنها رییس‌جمهور موفق در دور دوم ریاست‌جمهوری نام برد. همچنین یک نفر با ابراز پشیمانی از رای به روحانی، ابراهیم رییسی را گزینه بهتری دانست.
 آمار پایین محبوبیت
فرماندار سابق سیرجان پس از انتخابات سال 96، میزان رای مردم این شهر به روحانی را 68 درصد اعلام کرد اما با گذشت 2 سال از انتخابات، در نظرسنجی پاسارگاد میزان محبوبیت روحانی در میان مردم، پایین به نظر می‌رسد. از میان جامعه آماری 59 درصد معتقد به ناکارآمدی یا ناتوانی رییس‌جمهور در عمل به وعده‌ها یا اصلاح ساختار اقتصادی بودند. در مقابل، 41 درصد از پاسخ‌دهندگان از وی تقاضای حل مشکلات را داشتند که ما این پاسخ را به نشانه امیدواری این افراد برای یافتن راه‌حل گذاشتیم.
در میان پرسش‌شوندگان، 17 درصد سفرهای مسئولان کشوری به سیرجان را برای این شهر مفید دانستند. از این میان، 7 درصد به انجام عملیات آسفالت در شهر اشاره داشتند که مربوط به شهرداری است و 10 درصد باقی دست‌آوردها را در حیطه اشتغال‌زایی معادن دانستند. اما طیف نظرات 83 درصدی که معتقد بودند این سفرها دست‌آوردی برای شهر نداشته، به شدت متفاوت بود. از این بین، نزدیک 11 درصد حاصل سفرها را پیشرفت، گسترش معادن و ایجاد اشتغال دانستند، با این تفاوت که شغل‌ها نصیب غیربومی‌ها شده است. 72 درصد باقی‌مانده اظهار داشتند هیچ پیشرفت محسوسی را در شهر مشاهده یا احساس نکردند.
نکته جالب این نظرسنجی بی‌خبری حدود 65 درصد جامعه آماری از سفر رییس‌جمهور به سیرجان بود.
در مجموع باید گفت آن‌ها که از رییس‌جمهور ناامید شده بودند، خشمگینانه سخن می‌گفتند و اکثر آن‌ها که تقاضای حل مشکلات را داشتند، ناامید بودند. نیامدن رییس‌جمهور به میان مردم، دلیل دیگری برای خشم و ناامیدی ایشان است و آشکارا تاثیر منفی دارد زیرا مردم تصور می‌کنند رییس‌جمهور برای ایشان اهمیتی قایل نیست. همان‌طور که در ابتدای مطلب اشاره شد، برخی از ایشان معتقدند مسئولان کشور و از جمله رییس‌جمهور، «معدن»را به «آدم» ترجیح می‌دهند.
 بومی‌ها و غیربومی‌ها
برخلاف آن‌که همیشه گفته می‌شود اکثریت سیرجانی‌ها خواهان عدم حضور غیربومی‌ها در این شهر هستند، این گزاره حداقل در مورد کاسبان متفاوت بود. اندکی بیش از 20 درصد این افراد، اظهار داشتند بخش قابل توجهی از فروش خود را مدیون غیربومی‌ها هستند. آن‌ها دلیل را درآمد بالاتر غیربومی‌ها نسبت به بومی‌ها دانستند. با این وجود، حدود 34 درصد این افراد از حضور غیربومی‌ها ناراضی بودند. دلایل عمده ایشان، گرفته شدن فرصت‌های شغلی توسط غیربومی‌ها و تاثیر غیربومی‌ها در افزایش قیمت مسکن بود. با اشاره به این‌که بحث غیربومی‌ها جزو سؤال‌های پاسارگاد نبود و این بحث از سوی پرسش‌شوندگان مطرح شد، باید افزود سایر افراد در این مورد اظهارنظری نداشتند.
 اخراج در آستانه سفر رییس‌جمهور
یکی از پرسش‌شوندگان که از نیروهای پیمانکاری جهان فولاد بود، ‌گفت: «ما حدود 300 نفر هستیم. خودم 4،5 سال در جهان فولاد جان کندم. با اضافه‌کاری و همه‌چیز، حقوقم بعد از 12 سال سابقه کار، 2 میلیون و 500 هزار تومان بود. الان می‌خواهند ما را اخراج کنند. می‌گویند قراردادتان تمام شده. ما در این چند سال کاملا کار را یاد گرفتیم اما می‌خواهند به جای ما نیروی جدید بیاورند. در حالی ‌که این مدت ما بودیم که این کارخانه را می‌چرخاندیم.»
او می‌گوید: «تا قبل از اخراج، دلم می‌خواست حقوقم بیشتر شود اما الان به همان حقوق هم راضی هستم. اگر بیکار شوم با این گرانی و اوضاع اقتصادی چگونه زندگی خود و خانوده‌ام را اداره کنم؟ اگر می‌توانستم از آقای روحانی یک درخواست داشته باشم، این بود که امنیت شغلی کارگران را تامین کند.»
 حقایقی در مورد مردم تا شایعاتی پیرامون مسئولان
«رییس‌جمهور توی سیرجون کاره‌ای نیست. این‌جا شهر حسن‌پوره. اگه بخواد درست می‌شه، نخواد نمی‌شه.» این پاسخ یکی از پرسش‌شوندگان بود به سؤالِ «چه درخواستی از رییس‌جمهور دارید؟». برخی دیگر از مردم نیز سخنان جالبی را بر زبان می‌راندند. سخنانی از مشکلات خود یا شایعاتی که شنیده‌اند.
قابل ذکر است بخش‌های مربوط به شایعات از طرف پاسارگاد تایید نمی‌شود و صرفا با هدف بازنشر برخی ذهنیت‌ها صورت می‌گیرد. در ابتدا بخشی از اظهارات جالب توجه مردم پیرامون مشکلات‌شان را بخوانید:
 «رفتم یزد چون توی سیرجون هیچ‌کس به من تولیدکننده نه امکانات می‌داد و نه حمایت می‌کرد. این‌جا دستمزد کارگر شده 120 هزار تومان. من توی یزد 60 هزار تومان دستمزد می‌دهم. یک سوله 500 متری با تمام امکانات در یزد اجاره کرده‌ام با 5 میلیون پیش و ماهی 350 هزار تومان اجاره. هم اتاق استراحت پرسنل دارد و هم نگهبانی. آن‌جا همه‌چیز ارزان‌تر از سیرجان است. حتا گوشت و میوه را هم از یزد می‌خرم. در یزد، گوشت کیلویی 65 هزار تومان است. توی سیرجان چون نظارت نیست، هرکار می‌خواهند می‌کنند.»
 «این پلاستیک بسته‌بندی را می‌بینی؟ من این را می‌خریدم 6 هزار تومان اما الان شده 25 هزار تومان. از کجا بیاورم؟ این خوراکی را 10 هزار تومان به مردم می‌فروختم اما الان باید 15 هزار تومان بفروشم.»
 «روزگارمان سیاه شده. کمرمان زیر بار گرانی شکسته. آقای روحانی می‌گوید وضع بهتر شده، پس چرا نمی‌بینیم؟ من اگر یک کاسب باشم و هر روز ضرر کنم، می‌فهمم یک جای کار می‌لنگد. یا باید عیب‌یابی کنم یا ول کنم و بروم. کارم به جایی رسیده هر روز از خدا طلب مرگ می‌کنم.»
 «من حرفی با آقای روحانی ندارم. دلم می‌خواهد با مجلس حرف بزنم و بگویم او را استیضاح کنند. امروز عروسی دعوت هستم اما نتوانستم برای همسرم لباس بخرم. حتا 100 هزار تومان ندارم که فضل بدهم. برای همین نمی‌خواهم به عروسی بروم. چرا باید اوضاع اقتصادی این‌طوری باشد که منِ جوان با وجود آن‌که صبح تا شب کار می‌کنم 100 هزار تومان هم توی جیبم نداشته باشم؟ آن‌وقت رییس‌جمهور در دیدار با اردوغان آب‌معدنی 400 هزارتومانی می‌خورد. احمدی‌نژاد ما را خانه‌دار و ماشین‌دار کرد. من زمان او ازدواج کردم اما در دوره روحانی جز بدهکاری چیزی ندیدم.»
 «یک پژو پارس داشتم، فروختم 57 میلیون تومان. دو تا وام 45 میلیون تومانی گرفتم تا یک زمین 85 میلیون تومانی بخرم. وقتی رفتم سراغ فروشنده دیدم توی این مدت قیمت زمین شده 140 میلیون تومان. دوباره رفتم سراغ وام بانک. وام که گرفتم، زمین شده بود 300 میلیون تومان. الان فقط یک موتور دارم با بدهی‌های مانده به بانک.»
 بخش شایعات
«‌توی سفر قبلی رییس‌جمهور، یک دمپایی برایش خریدند که قیمتش 17 میلیون تومان بوده است.»
«سفر قبلی رییس‌جمهور به آن‌هایی که ماشین شاسی‌بلند داشتند، پول دادند که از 24 ساعت قبل از سفر رییس‌جمهور، بروند ماشین‌های‌شان را توی فرودگاه پارک کنند تا جزو کاروان رییس‌جمهور باشد. امسال هم همین‌کار را کردند.»
«تنها درخواستی که از رییس‌جمهور دارم این است که به سیرجان نظارت کند. الان تمام مغازه‌های خیابان [...] را [...] (نام یکی از مسئولان شهر را می‌برد) خریده. برای این‌که مردم نفهمند، مغازه‌ها را به اسم برادر و اقوام و دوستانش کرده. این آدم از کجا این‌قدر پول آورده؟»
«کاش به رییس‌جمهور می‌گفتید در مورد معادن تحقیق کند. آدم هست که اصلا توی معدن نیست اما دارد حقوق 30، 40 میلیونی می‌گیرد. آقای[...] را از معدن اخراج کردند چون مشکل داشت. برایش یک شغل الکی درست کردند و الان توی هتل اقامت دارد و پول مفت می‌گیرد.»