جمعه, 02 آبان 1399

هفته‌نامه شماره ۶۲۵ | ۲۸ مهر ۱۳۹۹

 

 

گفت‌وگو با رییس سازمان انتقال خون سیرجان:
ماهیانه 1200 سیرجانی خون‌شان را اهدا می‌کنند

 گروه خبر
امیر یکی از افرادی است که به طور مستمر به سازمان انتقال خون مراجعه و خون اهدا می‌کند: «من هیچ وقت به اهدای خون فکر نمی‌کردم. تا ینکه یک بار برادرم در خیابان شاهد یک بگومگوی لفظی بین دو مرد می‌شود. همه جمع شده بودند و نگاه می‌کردند. در چشم بر هم زدنی بگومگو به زد و خورد می‌کشد و یک نفر از طرفین دعوا چاقویش را بیرون می‌کشد و به سمت دیگری حمله می‌کند. مرد جاخالی می‌دهد و چاقو در شکم برادرم فرو می‌رود.»
حتی حالا که چند سال از آن روز می‌گذرد، تعریف کردن ماجرا برای امیر سخت است: «وقتی رسیدم بیمارستان برادرم زیر خون بود. بردنش اتاق عمل و من آستین پیراهنم را بالا زده بودم و فکر می‌کردم مثل توی فیلم‌ها صدایم می‌زنند که بیا به برادرت خون بده. اما کسی مرا صدا نزد. عمل با موفقیت انجام شد و برادرم خیلی زود خوب شد و به خانه برگشت.» امیر ادامه می‌دهد: «برادرم خون زیادی از دست داده بود. برایم باور کردنی نبود که بیمارستان به اندازه کافی خون در اختیار دارد که از ما تقاضای خون نکند. همان لحظه تصمیم گرفتم من هم جز کسانی باشم که خون اهدا می‌کنند. من دقیقا حال کسانی که بیماری در بیمارستان دارند را درک کردم و فهمیدم چقدر آن لحظه حالم بد بود و خون‌های اهدایی مثل این بود که 10 نفر آدم آنجا نشسته‌اند و دست برادرم را گرفته‌اند.»
سمیرا و مرضیه هم جز اهداکنندگان خون هستند. سمیرا می‌گوید: «مادرم به شدت با اهدای خون توسط خانم‌ها مخالف بود. همیشه به من می‌گفت چون ما خانم‌ها عادت ماهیانه داریم نباید خون اهدا کنیم. من هم همیشه همین تفکر را داشتم. تا اینکه از مرضیه شنیدم خون اهدا می‌کند. این چیزی بود که همیشه آرزویش را داشتم.»
سمیرا ادامه می‌دهد: «من کارت اهدای اعضا هم دارم. اما همیشه دلم می‌خواست یک کار انسان‌دوستانه‌ی دیگر هم انجام دهم. یک روز با مرضیه برای اهدای خون مراجعه کردم. حالا سعی می‌کنم سالی یک بار خون اهدا کنم.»
مرضیه می‌گوید: «دایی‌ام جز کسانی است که حداقل سالی دو بار خون اهدا می‌کند. یک بار همراهش آمدم تا وقتی از او خون می‌گیرند کنارش باشم. آن‌قدر علاقمند شدم که بعدا خودم هم مراجعه کردم و این بار دایی‌ام همراه من آمد. برای سمیرا درباره این موضوع توضیح دادم. حالا هر دو با هم خون اهدا می‌کنیم. و خدا را شکر می‌کنم احساس مفید بودنی که از این راه به من دست می‌دهد غیرقابل توصیف است.»
دکتر موسوی رییس سازمان انتقال خون سیرجان به سوالات پاسارگاد این‌چنین پاسخ می‌دهد:
 سخنگوی سازمان انتقال خون ایران از کاهش ذخایر خون در کشور ابراز نگرانی کرده است. چرا ذخایر خون کاهش داشته است؟
به خاطر فصل‌های سرد سال. در فصل‌های سرد مراجعه افراد کمتر می‌شود.
 چرا؟
ممکن است به خاطر سرماخوردگی‌ها و آنفوآنزا باشد. همچنین سردی هوا هم باعث می‌شود برای افراد مشکل باشد که به مرکز مراجعه کنند و خون اهدا کنند.
 وضعیت اهدای خون در سیرجان به چه صورت است؟
وضعیت اهدای خون در سیرجان عالی است. ما در استان به نسبت اول هستیم. شهرستان ما علاوه بر اینکه خون مورد نیاز شهر را تامین می‌کند به شهرهای دیگر استان مثل کرمان و شهرهای جنوب استان کهنوج و جیرفت هم خون می‌فرستیم.
 در طول ماه چه تعداد برای اهدای خون به پایگاه انتقال خون مراجعه می‌کنند؟
حدود 1200 نفر و از این تعداد از حدود 1000 نفر خون‌گیری انجام می‌شود.
 سهم زنان و مردان در اهدای خون چقدر است؟
حدود 4 تا 5 درصد مراجعه‌کنندگان خانم هستند. با توجه به اینکه خانم‌ها نصف جمعیت جامعه را تشکیل می‌دهند، این آمار خیلی پایین است. ما قبل از خون‌گیری برای افراد آزمایش انجام می‌دهیم که شامل آزمایش هموگلوبین و کم‌خونی هم هست. اگر افراد کم‌خونی داشته باشند خون‌گیری انجام نمی‌شود. این ذهنیت در بین خانم‌ها جا افتاده است که خانم‌ها کم‌خون هستند در حالی در سیرجان احتمال کم‌خونی در بین خانم‌ها خیلی کمتر از جاهای دیگر است.
 چند نفر اهداکننده ثابت داریم؟
اهداکننده مستمر؛ اهداکننده‌ای است که حداقل سالی دو بار خون می‌دهد. البته افرادی هم هستند که در طول سال 3 تا 4 بار اقدام به اهدای خون می‌نمایند. مستمر شاخص ما 63 درصد است.
 در صورتی که با کاهش ذخایر خون مواجهه شوید چه می‌کنید؟
معمولا با کاهش ذخایر خون مواجهه نمی‌شویم. اما ما سیستم اهداکننده داریم. از طریق پیامک به اهداکننده‌ها خبر می‌دهیم که به خون احتیاج داریم. در رسانه‌ها هم اطلاع می‌دهیم و از مردم می‌خواهیم که برای اهدا مراجعه کنند.
 چگونه از سلامت خون‌های اهدایی مطمئن می‌شوید؟
خون‌هایی که اهدا می‌شوند در قرنطینه هستند. نمونه خون به مراکز استان فرستاده می‌شود و آزمایش‌ها در مرکز استان انجام می‌شوند. هر کدام که مشکلی نداشت از قرنطینه در می‌آید و در صورت نیاز به مراکز درمانی فرستاده می‌شود. آزمایش هپاتیت ب، ایدز، سفلیس و... انجام می‌شود.
 اگر خونی آلوده باشد به فرد اهداکننده اطلاع می‌دهید که بیمار است؟
پیگیری می‌کنیم و به فرد اطلاع می‌دهیم. به خاطر سلامت خود فرد و خانواده‌اش. اول به فرد مشاوره می‌دهیم و بعد به متخصصان ارجاع می‌دهیم.
 به نظرتان چرا افراد باید خون اهدا کنند؟
افرادی که سالی دو بار خون اهدا می‌کنند احتمال سکته‌های قلبی و مغزی کاهش پیدا می‌کند. قند و چربی و فشارخون تعدیل پیدا می‌کند. وضعیت سلامتی و شادابی آن‌ها نسبت به افراد دیگر بهتر خواهد بود. حس یک کار خداپسندانه و انسان‌دوستانه و اینکه در یک فعالیت اجتماعی مشارکت می‌کنند باعث می‌شود از نظر روانی باعث اعتماد به نفس افراد شود.
 آیا دادن خون در افراد چاق باعث کاهش وزن می‌شود؟
در کاهش وزن تاثیری ندارد.
 نیاز بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها و بیماران در طول ماه چند سی سی است؟
50 تا 60 درصد خون اهدایی در ماه بین مراکز درمانی پخش می‌شود. البته باید بگویم خونی که اهدا می‌شود به سه صورت نگهداری می‌شود. یعنی ما از فرآورده‌های خونی استفاده می‌کنیم. گلبول‌های قرمز، پلاسما و پلاکت‌ها جدا می‌شوند. هر کدام برای درمان بیماری‌های خاصی به کار می‌روند. گلبول‌های قرمز را در دمای 1 تا 6 درجه سانتیگراد نگهداری می‌کنیم. پلاسما در دمای 28- و کمتر و پلاکتها در دمای بین 20 تا 24 درجه (دمای اتاق) نگهداری می‌شود. بعد مراکز درمانی براساس نیاز بیمارها به ما هر کدام از این‌ها را درخواست می‌دهند و ما این فرآورده‌ها را تحویل‌شان می‌دهیم.
 فراوانی کدام گروه‌های خونی در سیرجان بیشتر است و کدام کمتر؟
میانگین کشوری است. معمولا +O از همه شایع‌تر است.
در سیرجان گروه خونی نادر هم داریم؟
نه نداریم.
 فراوانی گروه‌های خونی منفی بیشتر است یا مثبت؟
گروه‌های خونی منفی 10 درصد گروه‌های خونی را تشکیل می‌دهند.
 توصیه شما به مردم درباره اهدای خون چیست؟
اهدای خون یک مسئولیت همگانی است. اهدای خون کمک به هم‌نوع است. برمبنای نیاز و شرایط زندگی سازمان بهداشت جهانی می‌گوید از هر 3 نفر یک نفر در طول زندگی‌اش به خون و یا فرآورده‌های خونی نیاز پیدا می‌کند. پس چه بهتر است که جزو اهداکنندگان باشیم.
بعضی از بیمارها مثل تالاسمی مرتب به خون نیاز دارند. به صورت ماهانه معمولا 1 تا 2 واحد به خون و گلبول‌های قرمز نیاز پیدا می‌کنند و چقدر اثربخش است که این خون همیشه در دسترس باشد. علاوه بر این، بیماران جراحی و تصادفی، زنان و زایمان، سرطانی‌ها به خون و فرآورده‌های خونی نیاز دارند.
 چه افرادی نمی‌توانند خون اهدا کنند؟
افرادی که حجامت و خالکوبی کرده‌اند. چاقو خورده‌اند. ارتباط جنسی خارج از عرف دارند. سابقه بازداشت بیشتر از 3 روز داشته‌اند. افرادی که در بیمارستان خون دریافت کرده‌اند. این افراد تا یک سال نباید خون اهدا کنند.
علتش هم این است که بیماری‌های عفونی دوره‌ای وجود دارد که به آنها دوره پنجره می‌گویند. ممکن است فرد مبتلا باشد اما در آزمایش خون مشخص نمی‌شود. پس تا یک سال نباید خون اهدا کنند.