دوشنبه, 12 خرداد 1399

هفته‌نامه شماره 605:  29 اردیبهشت  ۱۳۹۹   

 

 

تبعیض

 امید محمودزاده‌‌ابراهیمی
هفته‌ گذشته حادثه تلخ جان باختن 19 تن از پرسنل ارتش در اثر شلیک اشتباهی موشک در یک مانور نظامی رخ داد. هنوز دلیل اصلی این اتفاق اعلام نشده اما سخنگوی ارتش اعلام کرده که احتمالا در سیستم جنگ الکترونیک نقصی به وجود آمده است. پس از این حادثه عده‌ای در مقام مقایسه این اتفاق با حادثه ساقط شدن بویینگ اوکراینی و واکنش‌های پس از آن برآمدند و اعتقاد داشتند که جامعه دارد با این دو حادثه با تبعیض برخورد می‌کند و چرا برای پرسنل ارتش این هجمه تسلیت و احساسات اتفاق نیفتاد؟ به وضوح می‌توان ثابت کرد که ذات این دو خطای انسانی با یکدیگر کاملاً متفاوت است.
1-حادثه کُنارک در یک مانور نظامی اتفاق افتاد. سابق بر این هم در مانورهای نظامی اتفاقاتی ازین دست با مقیاس‌های مختلف افتاده که البته بنا به ملاحظاتی به طور رسمی اعلام عمومی نشده است. این اتفاقات در همه جای دنیا افتاده و مختص به ایران هم نیست.
2- حادثه ناوچه کُنارک بدون معطلی توسط ارتش اعلام و قبول مسئولیت شد اما در حادثه بویینگ چهار روز پس از ساقط شدن و پس از کلی تکذیب و تهدید رسانه‌ها؛ پذیرفته شد. این تکذیب چهارروزه بر حجم خشم و احساسات مردم افزود. متاسفانه این مورد را کسی جدی نمی‌گیرد که وقتی واقعیت جلوی چشمان مردم را تکذیب می‌کنیم، در واقع بنزین روی آتش احساسات آنها می‌ریزیم. زمانی که فیلم برخورد موشک به هواپیما؛ پیدا شدن سر موشک در جوی خیابان اطراف محل حادثه و مستندات واضح دیگری منتشر شده بود، مسئولان در حال صدور تکذیبیه و تهدید رسانه‌ها بودند و آن را جوسازی غربی‌ها می‌دانستند. همه اینها موجب شد گسل بی‌اعتمادی عمیقی میان مردم و مسئولان به وجود بیاید. جامعه ایران هنوز از اتفاقات آبان ملتهب بود. اوج‌گیری تحریم‌ها و تنش‌های بین آمریکا و ایران و ترور سردار سلیمانی هم احساسات جامعه را در نقطه جوش قرار داده بود. پس غیرطبیعی نیست که چنین جامعه‌ای آماده انفجار و فوران احساسات با یک جرقه ساده است. اگر در همان اوایل حادثه قبول مسئولیت و عذرخواهی انجام می‌پذیرفت؛ حاشیه به آن راه پیدا نمی‌کرد.
3-روزانه تعداد بسیار زیادی از مردم در حوادث رانندگی کشته می‌شوند. حوادثی که می‌توان با تمهیداتی از حجم آنها کاست اما کسی به خاطر آن چند هزار نفر در سال پیام تسلیت استوری نمی‌کند. در طول سال نیروهای انتظامی، آتش‌نشانی و دیگر نهادهای‌ ما شهیدانی در راه خدمت تقدیم این کشور می‌کنند آیا باید جامعه را در خصوص عدم واکنش احساسی به این قضایا تبعیض‌نگر بدانیم؟ قطعاً ذات چنین اتفاقاتی با یکدیگر فرق داشته و تحلیل رفتار جامعه با آنها هم متفاوت است. گرچه از ملیجک‌های توییتر‌نشین انتظار تحلیل صحیح نابجاست.