اهمیت شیر مادر
- دکتر فتح‌الله باستانی*
با این‌که اهمیت شیر مادر برای تغذیه نوزاد نسبت به سایر شیرها برای همه مشخص است اما هنوز هم بعضی نوزادان ناباورانه در دهان پستانک و بطری شیر خشک دارند. جای تعجب است که چگونه بسیاری از نوزادان به راحتی و بدون دلیل علمی مجبور به تغذیه از شیر خشک می‌شوند و خانواده‌ها به راحتی این ظلم را بر فرزندان خود روا می‌دارند. بنابراین با توجه به روز جهانی تغذیه با شیر مادر باید دوباره اهمیت شیر مادر را گوشزد کرد.
نوزادی که مجبور به استفاده از شیر خشک شود به علت سهل‌انگاری و تصورات غلط دچار عوارضی می‌شود که گوشه‌ای از آن را یادآوری می‌کنیم؛ نوزادی که از شیر مادر استفاده نمی‌کند از تماس پوست با پوست با مادر محروم می‌شود و سبب جایگزین شدن میکروب‌های مهاجم به جای میکروب‌های غیر بیماری‌زا می‌شود. از طرفی شیر‌خوار وقتی در آغوش مادر قرار می‌گیرد و پستان مادر را می‌مکد، آوای قلب مادر به او آرامش می‌دهد زیرا این همان صدایی است که در طی دوران جنینی در رحم مادر می‌شنیده و برایش خوش‌آهنگ و آرام‌بخش است. همچنین بوی مادر و بوی شیر مادر بهترین بوی آرامش‌‌دهنده و آشنا برای نوزاد است. در صورتی که بوی شیر‌خشک، قوطی و بطری شیر‌خشک برای نوزاد آرامش بخش نیست و نا‌مانوس است. در شیر مادر آنتی‌بادی‌هایی است که در هیچ شیر دیگری نیست و سبب مصونیت نوزاد در برابر بیماری‌هایی می‌شود که مادر در طی دوران زندگی گرفته است. یعنی یا آن بیماری‌ها را نمی‌گیرد و یا این‌که اگر بگیرد در مقابل آن بیماری‌ها ایمن است.
 نوزادانی که شیر مادر می‌خورند، در آینده کم‌تر دچار بیماری‌هایی مثل آسم، دیابت و بیماری‌های قلبی می‌شوند و دلیل آن وجود موادی است که در شیر گاو است و سبب بروز بیماری‌های فوق می‌شود که افزایش بیماری‌هایی مثل آسم و آلرژی، دیابت و سکته‌های قلبی در تمام مطالعات انجام شده در نوزادانی که از شیر خشک استفاده می‌کنند در بزرگسالی بیش‌تر است. به طوری‌که در سال‌های گذشته یکی از مهم‌ترین دلیل افزایش بیماری‌های فوق را مصرف شیر گاو در سال اول زندگی می‌دانند که تمام شیرهای خشک، شیر گاو هستند. نوزادانی که از شیر خشک استفاده کرده‌اند دارای عاطفه بسیار کم‌تری هستند و آن به دلیل این است ‌که وقتی نوزاد پستان مادر را می‌گیرد از ابتدا در وجودش عاطفه و رابطه‌ی انسانی شکل می‌گیرد، تعهد مادر را لمس می‌کند و سبب می شود خودش عاطفه را بیاموزد. همچنین مطالعات نشان داده است،  نوزادانی که شیر مادر می‌خورند از نظر ضریب هوشی و IQ، از هوش بسیار بالا‌تری نسبت به نوزادان شیر خشک‌خوار برخوردار می‌باشند. در صورتی که لازم باشد نوزادی از شیر خشک استفاده کند مانند نوزادانی که از داشتن مادر محروم شده‌اند یا مادر بیماری‌های وخیم دارد باید حتما دادن شیر خشک براساس نظر پزشک باشد که کلیه آگاهی‌ها را در این زمینه دارد.
همه باید بدانیم افرادی که بدون دلایل کافی و به سرعت اقدام به دادن شیر خشک به نوزاد می‌کنند، ظلمی بزرگ بر نوزاد خود روا می‌دارند. امیدواریم برای داشتن باهوش و مهربان هرگز کس خودسرانه اقدام به دادن شیر خشک نکند.
*متخصص کودکان و نوزادان