یکشنبه, 26 آذر 1396

هفته‌نامه شماره 493: 20 آذر 1396

به مناسبت هفته نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
  امنیت اجتماعی
- شهسوارصادقی
امنیت در لغت به معنای «نداشتن دلهره ودغدغه» و «رهایی از خطر، تهدید، آسیب، اضطراب، هراس، نگرانی» است. امنیت ابعاد مختلفی دارد یکی از آنها امنیت و انتطام اجتماعی است که از قدیم‌الایام مهم بوده و در عصر جدید شاخص اصلی و زیربنایی نوسازی و توسعه اجتماعی محسوب می‌شود.
از آیات مختلف قران به‌ویژه سوره‌ی مبارکه قریش به روشنی برمی‌آید؛ امنیت به معنای برقراری و حفظ شرایطی است که در آن دستیابی به مطلوبیت‌های پذیرفته شده فرهنگی بدون هر نوع تهدید و ترس و خوف میسر است و بر همین مبنا، جامعه پیامبرپسند؛ جامعه‌ی امن و رها از خوف و گرسنگی و دارای امنیت است.
برقراری نظم و امنیت اجتماعی از نظر قانونی وظیفه ذاتی نیروی انتظامی یا پلیس شهری است. لذا با توجه به اهمیت و ضرورت موضوع  پلیس بار سخت و سنگینی بر دوش دارد. این سختی و سنگینی در کشور ما که پلیس افزون بر ده‌ها ماموریت بر دوش دارد، بسی فزون‌تر است. تنها چیزی که از این سنگینی می‌کاهد، و ضریب امنیت اجتماعی را بالا می‌برد، قدردانی مردم و انباشت سرمایه اجتماعی و تعامل سازنده‌ی پلیس و شهروندان است. 
از این نظر در مناسبات پیچده فعلی، امنیت اجتماعی فقط در پرتو همکاری متقابل مردم و پلیس بهتر و کم‌هزینه‌تر تامین می‌شود. در ادبیات بین رشته‌ای «امنیت و جامعه‌شناسی» از چنین ایده‌ای به عنوان رویکرد اجتماع‌گرایی در برقراری امنیت یاد می‌کنند و منظور از اجتماع‌گرایی نیز نوعی سازوکار است که علاوه بر نقش دولت، بر نقش مردم در پروسه‌ی استقرار امنیت اجتماعی تاکید می‌شود.
از این منظر؛ پلیس به عنوان متولی رسمی امنیت جامعه می‌تواند با جذب سرمایه‌های مردمی حتی در ساختن کلانتری و پایگاه و جلب همکاری طبقات و اقشار گوناگون در راستای وظایف محوله از توانمندی و امکانات نهادهای آموزشی و مدنی و مردمی به‌ویژه شهرداری‌ها استفاده کند. بدون تردید مساجد و اماکن مذهبی و امامان محترم جمعه وجماعات پشتوانه‌های لایزال نیروی انتظامی به حساب می‌آیند. ناگفته نماند نظریه‌پرداران اجتماع‌گرایی در حوزه امنیت، توصیه می‌کنند و با تحقیقات میدانی نشان داده‌اند پلیس برای استفاده از  نیروی مردمی و مدنی باید اعتماد مردم را جلب کند و سرمایه اجتماعی این نهاد را افزایش دهد. افزایش سرمایه اجتماعی و یا میزان اعتماد مردم به نیروهای تامین‌کننده امنیت نیز متاثر از متغیرهای ذهنی و عینی گوناگون به‌خصوص فرهنگ‌سازی و آموزش و شفافیت و پاسخگویی وعمل در چارچوب قانون و  تکریم ارباب‌رجوع و حوصله فراوان است. در پایان مایلم به خیرین محترم پیشنهاد کنم به مقوله امنیت اجتماعی به عنوان یک ضرورت فوری و ارزش انسانی و اسلامی که حفظ جان و مال و ناموس و آرامش و رفاه مردم به آن وابسته است، بنگرند. ثواب کمک به مقوله‌ی امنیت اگر از ساختن مسجد و مدرسه و سایر نذورات و صدقات بیشتر نباشد، کمتر نیست. و چه خوب است این مقوله با ساختن یک کلانتری از شهرستان سیرجان آغاز شود