چهارشنبه, 04 مهر 1397

هفته‌نامه شماره 529: 02 مهر 1397

در آستانه نوروز پاسارگاد از وضعیت نامساعد فروش ماهی در سیرجان گزارش می‌دهد

کسی از ماهی‌های قرمز خبر ندارد

- گروه شهر

شمارش معکوس برای شروع ‌سال ‌نو آغاز شده است. این‌ روزها خیابان‌ها و معابر شهری در تسخیر دستفروش‌هاست. دستفروش‌هایی با بساط‌های رنگارنگ برای فروش هفت‌سین، ماهی ‌قرمز، تخم‌مرغ رنگی، سمنو، شمع، سبزه و گل و... وقتی پرس‌وجو می‌کنی به‌سادگی متوجه می‌شوی خیلی‌های‌شان کاسب تمام‌وقت نیستند. اغلب آنها کارگرانی هستند که در چند روز پایانی سال، به بازار فصلی سال‌نو پیوسته‌اند. گردش مالی این بازار آن‌قدر وسوسه‌کننده است که کوچک‌ترین سرمایه‌ها به میان آمده و با تولید اقلام هفت‌سین تلاش می‌کنند سهمی از این بازار به‌دست آورند. یکی از دستفروشان دم بازار سیرجان که از بافت به سیرجان آمده، گفت: «استقبال مردم از وسایل سفره هفت‌سین خیلی خوب است و من هر سال از بافت به سیرجان می‌آیم و وسایل سفره ‌هفت‌سین می‌فروشم.» او کارگر است و در طول سال هرکاری گیرش بیاید را انجام می‌دهد: «باید قبل از عید خوب کاسبی کنم چون بازار کار بعد از عید خیلی افتضاح می‌شود و تا چندماه درآمد نداریم.» یکی دیگر از دستفروشانی که وسایل سفره هفت‌سین و ماهی می‌فروشد گفت: «الان وضعیت کاسبی خوب است اما اوج کاسبی از 25 اسفند به بعد است، در آن چند روز از صبح زود می‌آییم تا 11 شب یک‌سره هستیم.» او که کارگر ساختمانی است، گفت: «من در طول سال باید تو میدان بایستم تا کار گیرم بیاید اما هر سال دم عید دستفروشی می‌کنم و درآمد خیلی خوبی دارم، فقط مشکلی که هست هر سال دارد دست زیاد می‌شود و یکم روی کاسبی تاثیر می‌گذارد.»

 یکی از اقلام وسوسه‌‌کننده فروش ماهی قرمز است. تجارت ماهی قرمز مدت‌هاست که در دوره زمانی ۱۵ اسفند تا ۱۵ فروردین شکل می‌گیرد. تجارتی که به گفته برخی از کارشناسان هیچ ریشه‌ای در تاریخ باستانی عید نوروز ایرانی ندارد. اگر تابلوی معروف هفت سین کمال الملک را در کاخ گلستان به تماشا بنشینیم، می‌بینیم که او نیز ماهی قرمز را میان سفره هفت‌سینش طراحی و نقاشی نکرده است. هر سال ایام عید به خاطر رنگ و لعاب سفره هفت سین پنج میلیون قطعه ماهی می‌میرند. یکی از فروشندگان ماهی‌های قرمز با اشاره به مرگ زیاد ماهی‌های قرمز می‌گوید: «روزانه تعداد زیادی ماهی در دبه و به وسیله کامیون‌ها به سیرجان می‌آید که برخی از آنها به دلیل آنکه ساعت‌ها اکسیژن به آنها نمی‌رسد می‌میرند. اگر در میان آنها، ماهی‌ها مریض باشند تعداد تلف شده‌ها بیشتر می‌شود. در جابجایی‌ها هم تعداد زیادی از این ماهی‌ها از بین می‌روند. شاید گاهی 2 تا 3 هزار ماهی تلف شوند و بی‌هدف رها می‌شوند. او معتقد است شاید بیش از 70 درصد این ماهی‌ها در همان هفته‌های ابتدایی از بین می‌روند.» وی ادامه می‌دهد: قیمت این ماهی‌ها متفاوت است، قیمت ماهی‌ها از لحاظ ظاهری، رنگ، انداز، سلامت‌شان و... متفاوت است؛ از هزار، دو هزار تومان شروع می‌شود به بالا. لحظات آخر برای اینکه ماهی‌ها روی دست‌مان نماند تا 500 تومان هم ماهی را می‌دهیم».

این روزها هرکس از راه رسیده است یک آکواریوم دم مغازه و حتی خانه‌اش گذاشته است و ماهی قرمز می‌فروشد، از مکانیکی گرفته تا میوه‌فروشی، گل‌فروشی، سوپرمارکت، نانوایی، لباس‌فروشی و... نکته قابل تامل اینکه اصلا مشخص نیست این ماهی‌ها از کجا وارد سیرجان می‌شوند و از نظر وضعیت سلامت در چه وضعی هستند. هیچ آمار و اطلاعاتی در این زمینه وجود ندارد. مسئولان هم هیچ نمی‌دانند و توپ را در زمین دیگری می‌اندازند. 

- هیچ‌آماری نداریم

هیچ آماری از تعداد ماهی‌های قرمز در سیرجان نداریم. این را دکتر علیرضا زینلی رییس دامپزشکی سیرجان می‌گوید. او بسیار از وضعیت عرضه ماهی‌قرمز در سیرجان گلایه دارد و می‌گوید 7 سال است که وضعیت همین است و علیرغم نامه‌نگاری که یک ماه قبل از عید با ادارات مرتبط می‌شود هیچ‌گونه همکاری برای جلوگیری از ورود ماهی‌های قرمز به صورت غیرمجاز نمی‌شود. 

زینلی با تاکید بر اینکه همه ماهی‌های قرمزی که به فروش می‌روند بدون مجوز دامپزشکی هستند، گفت: «‌ما اصلا نمی‌دانیم این ماهی‌های قرمز از کجا وارد شدند، بیماری دارند یا ندارند.  هیچ اطلاعاتی نداریم.» او ادامه داد: «از حدود یک ماه پیش نامه زدیم که عرضه هرگونه ماهی قرمز بدون مجوز دامپزشکی ممنوع است و این نامه را به اتاق اصناف، فرمانداری، شهرداری، مرکز بهداشت فرستادیم اما هیچ ترتیب اثری داده نشد.» او معتقد است اغلب ماهی‌‌های قرمز بیماری‌های خاصی دارند که می‌تواند بسیار برای کودکان و افراد خاص خطرناک باشد. بیماری‌هایی مثل بیماری‌های واگیردار پوستی، قارچی و... اما متاسفانه تا این لحظه اداره دامپزشکی هیچ مجوزی در این زمینه صادر نکرده و ماهی‌ها‌ از نظر سلامت بررسی نشده‌اند. 

علیرضا زینلی با بیان اینکه اتاق اصناف و واحد سدمعبر شهرداری باید جلوی عرضه غیرقانونی ماهی قرمز را بگیرند، گفت: «شما در شهر دور بزنید خواهید دید 10 متر 10 متر هر نوع مغازه‌ای از مکانیکی گرفته تا گل‌فروسی، لباس‌فروشی، میوه‌فروشی و... یک آکواریوم گذاشته و خیلی راحت در حال فروش ماهی در یک مکان نامناسب زیر آفتاب هستند.» از نظر او هیچ کجای کشور این همه ماهی‌فروشی و هرج‌و مرج وجود ندارد؛ «نیروهای ما به صورت مرتب در سطح شهر از این واحدها بازدید دارند و اگر مورد مشکوکی ببینند نمونه‌گیری می‌کنند اما مگر ما چقدر نیرو داریم که بتوانیم در طول روز از این همه مرکز فروش ماهی قرمز بازدید کنیم؟» زینلی با تاکید بر اینکه علاوه بر بحث بهداشتی، تا به حال کسی به این موضوع فکر کرده که بعد از عید ماهی‌های قرمز چه سرنوشتی خواهند داشت، او معتقد است ماهی‌های قرمز طول عمر بالایی دارند اما متاسفانه به دلیل شرایط نامناسب نگهداری، شرایط بد تغذیه‌ای و... عمر بسیار کوتاهی دارند.

زینلی تاکید می‌کند هرکس باید در قالب وظایفش جلوی این موضوع را بگیرد وگرنه ما به تنهایی نمی‌توانیم. از طرفی با این اقدام کلیه مراکز ماهی‌فروشی مجاز سطح‌شهر متضرر می‌شوند چون تمام سود آن‌ها همین نزدیک عید است.  او باز هم تاکید می‌کند هیچ‌کدام از مراکز غیرمجاز سطح شهر مورد تایید دامپزشکی نیست.

- با این وضع بیکاری ما نمی‌توانیم همه را جمع کنیم

اسماعیل خواجویی رییس اتاق اصناف توپ را در زمین اتحادیه مرغ‌و‌ماهی‌فروشان انداخت و گفت: اتحادیه باید به آن‌ها مجوز دهد که فکر می‌کنم اکثرشان هم مجوز دارند. او در مورد نامه دامپزشکی گفت: من دو سه هفته‌ای نبودم و از نامه دامپزشکی خبر ندارم احتمالا اگر رسیده باشد بچه‌ها به اتحادیه ارجاع داده‌اند. او با بیان اینکه دامپزشکی باید از ماهی‌فروشی‌های سطح شهر بازدید کند و اگر مشکلی دارند جمع‌شان کند، گفت؛«ما که نمی‌توانیم جلوی همه‌شان را بگیریم، اگر ماهی‌ها مشکل دارند دامپزشکی نامه رسمی بدهد ما جمع‌شان می‌کنیم.» او سپس موضع آرام‌تری گرفت و گفت: «با این وضع بیکاری ما نمی‌توانیم همه را جمع کنیم، درثانی این‌ها فصلی هستند و اگر دایمی بودند جلوی‌شان را می‌گرفتیم، از طرفی در همه شهرها به همین شکل وجود دارد و تا به حال ندیدم ماهی مریض یا مشکل‌دار باشد. اگر قرار به جمع‌کردن هم باشد اتحادیه باید وارد شود».

- ما نمی‌توانیم جلوی فعالیت‌شان را بگیریم

حسین مظاهری رییس اتحادیه قصابان و مرغ‌و‌ماهی فروشان با بیان اینکه نامه دامپزشکی به دست‌شان نرسیده است، گفت: «چون تعداد واحدهای فروش ماهی تزینی به حد نصاب نمی‌رسید امکان داشتن اتحادیه جداگانه نیست و تا قبل از این زیر نظر اتحادیه خرازان بودند و امسال زیر نظر اتحادیه ما آمده‌اند.» او با بیان اینکه ماهی‌های قرمز فصلی هستند و عمدتا دستفروش هستند نمی‌توان جلوی آن‌ها را گرفت، گفت: «ما فقط می‌توانیم جلوی کار افرادی که پروانه کسب دارند را بگیریم اما نمی‌توانیم جلوی فعالیت دستفروش را بگیریم.» او تاکید کرد این وظیفه واحد سدمعبر شهرداری‌ست که اجازه ندهد در پیاده‌روی خیابان دستفروشان اقدام به فروش ماهی کنند. به گفته مظاهری به جز آکواریم‌فروشان هیچ‌کدام از دستفروشان ماهی قرمز مجوز ندارند؛ «هیچ‌کدام از دستفروشان مجوز ندارند البته ما روی‌شان از نظر قیمت و بهداشت نظارت داریم.» او در جواب این سوال که سلامت ماهی‌های قرمز را تایید می‌کنید، گفت: «نه با اطمینان نمی‌توانم بگویم چون ما فقط سلامت ماهی‌های آکواریوم‌فروشی‌ها را تایید می‌کنیم.» او می‌گوید بارها این موضوع را با شهرداری در میان گذاشتیم اما اتفاقی نیفتاد.