به سبزه آراستن انتخابات شورای شهر  

- رضا مسلمی‌زاده

ضرب‌المثل معروفی در فرهنگ فارسی وجود دارد که کمابیش با مفهومش آشناییم و احتمال اینکه کاربر آن بوده باشیم بسیار است. «گل بود به سبزه نیز آراسته شد» در فرهنگ ضرب‌المثل‌های مردم سیرجان، معادلی دارد که اگرچه به شیکی و شسته رفتگی آن نیست اما در عوض در توضیح مقصود خود به نظر بسی رساتر می‌آید. لابد شنیده‌اید از بزرگ‌ترها که «‌عروس خیلی خوشگل بود، تی‌ترکو* هم درآورد».  این ضرب‌المثل به شکل عمیق و دقیقی وصف‌الحال انتخابات شورای پنجم شهر سیرجان است. حدود یک سال از تاریخ برگزاری‌ آن انتخابات می‌گذرد وهنوز هم نقل محافل است و از فرط نامطبوعی و دل‌آزاری و مضحکه‌ی امر انتخابات و نادیده گرفتن حق‌الناس برگی تاریک در کارنامه‌ی دولت تدبیر و امید و مجلس شورای اسلامی است که مجری و ناظر آن بوده‌اند.

پری‌روی انتخابات تاب مستوری ندارد و از فرط زیبایی‌های بی‌شمارش این بار از روزن سر برآروده تا «تی‌ترکو»ی خویش به خلق بنمایاند و در اقدامی که فهم و درکش ممکن نیست، جلوه‌یی کرده که مسلمان نشنود، کافر نبیند!

افزایش نابهنگام تعداد اعضای شورای شهر سیرجان، نشانه‌ی روشنی است از شبه‌دموکراسی رایج و فاصله‌ی ما با حکومت بر مدار قانون و نه بر اساس تفسیرهای دلبخواهی از آن که اگر به همین منوال پیش برود دیگر سنگ روی سنگ بند نخواهد شد. کسانی که چنین عجایبی را خلق کرده و در پای آن سور و سات برپا می‌کنند، از دو حال خارج نیستند؛ یا بر قبح عمل خویش واقف‌اند اما از آنجا که منافع فردی و باند ایشان از این راه بهتر تامین می‌شود، به عواقب زیانبار این رویداد بی‌اعتنا هستند و یا اینکه این کارها را نه تنها ناپسند و قبیح تلقی نمی‌کنند بلکه بدشان نمی‌آید با گردن‌فرازی آن را در زمره‌ی افتخارات خود ثبت کنند. به گمانم عامل اصلی این رویداد بیشتر در فهم نارسا و الکن این گروه از امر سیاست در جهان مدرن آشیانه دارد. از منظر ایشان سیاست و اداره جامعه از طریق همان روش‌های جامعه‌ی پیشامدرن و کدخدامنشی بهتر و موفق‌تر است و مفاهیمی همچون؛ آزادی اراده‌ی مردم در تعیین سرنوشت خویش و تفکیک قوا و احترام به قانون و دموکراسی نه تنها مفید و راهگشا نیستند که در مواقعی دست و پای تصمیم‌گیرندگان خیرخواه جامعه را می‌بندند.  بن‌مایه‌ی این اندیشه‌ها نادیده گرفتن حق انتخاب و تزیینی بودن آن است و چه بسا کسانی که ریاکارانه در ایام و مناسبت‌هایی خاص از رای مردم سخن می‌گویند، در خفا و خلوت خویش به ریش خلایق می‌خندد. مقارن این رویداد در حرم عبدالعظیم شهر ری جنازه‌ی مومیایی کشف شده است که عده‌یی آن را متعلق به بنیانگذار آخرین سلسله‌ی پادشاهی ایران می‌دانند. در حاشیه این کشف اتفاقی جسد، نغمه‌هایی ساز شده است از همان جنسی که چند سال پیش یک نفر به گفتنش چنین صدا بلند کرد که مملکت رضاخان می‌خواهد. رضاخان اگر یک اشتباه کرده باشد، بی‌اعتنایی به قانون است و ما بیش از یک قرن است که در فهم مدرن «یک کلمه» مانده‌ایم.  

* «تی‌ترکو» واژه‌یی محلی در لهجه‌ی ماست که معادل آن را در فارسی شاید بتوان آبله یا جوش برابر نهاد.