سه شنبه, 01 آبان 1397

هفته‌نامه شماره 533: 30 مهر 1397

گفت‌و‌گوی پاسارگاد با مجیدمیرشاهی رییس اداره آب و فاضلاب سیرجان

مشکلی برای تامین آب شرب نداریم

- سارا پورمختار

در سال‌های اخیر به دلیل مصرف بی‌رویه منابع  در کنار تغییرات اقلیمی، بحران آب را  در بسیاری از شهرهای ایران به مرحله هشدار رسانده است. در این میان کاهش بارش‌ها در سال گذشته نگرانی شهروندان سیرجانی را از اینکه قرار است آنها هم دچار این بحران شوند، بیشتر کرده است. نگرانی که با پرسش‌هایی همچون «ذخیره سد تنگوییه تا چه زمانی می تواند آب شرب شهرستان را تامین کند؟» «با کاهش ذخیره سد و استفاده دوباره از منابع چاه‌ها دوباره آرسنیک آب شرب افزایش پیدا می‌کند؟» به سراغ مجید میرشاهی رییس اداره آب و فاضلاب سیرجان رفتیم تا پاسخ این سئوالات را از زبان وی بشنویم.

- در حال حاضر وضعیت تامین آب شرب سیرجان در چه وضعیتی قرار دارد؟

از اوایل سال 96 از ظرفیت کامل تصفیه خانه استفاده ‌می‌کنیم. در حال حاضر هم کل آب شرب از تصفیه‌خانه سد تامین می‌شود و تا این لحظه هیچ مشکلی در این خصوص نداشتیم.

- اگر در سال جاری مانند سال گذشته میزان بارندگی کم باشد با مشکل مواجه ‌نمی‌‌شویم؟

تا پایان سال در خصوص تامین آب شهر سیرجان از محل سد مشکلی نخواهیم داشت. برای ارتقای کیفی منابع چاه‌های دشت سیرجان پروژه‌ای پیش بینی شده که در حال اجرا است و در صورتی که بارندگی در سال جاری به میزان لازم نرسد با ‌بهره‌برداری از پروژه انتقال آب چاه‌ها به تصفیه خانه سد آب شهر سیرجان را تامین خواهیم کرد.

- مشکل اصلی آب چاه‌ها وجود آرسنیک در آنها بود، آیا با انتقال آب چاه‌ها به تصفیه خانه سد این مشکل برطرف ‌می‌شود؟

بله تصفیه‌خانه سد قابلیت آرسنیک زدایی را دارد. آب در فرآیند چرخش در تصفیه‌خانه آرسنیک زدایی ‌می‌شود و در شبکه شهر سیرجان تزریق ‌می‌شود.

- اجرای این پروژه در چه مرحله‌ای است و چه زمانی به ‌بهره‌برداری ‌می‌رسد؟

در حال حاضر بخش عمده‌ای از ایستگاه پمپاژ خط انتقال ساخته شده و حدود 6 کیلومتر از 21 کیلومتر خط انتقال اجرا شده است. با برنامه‌ریزی که کرده‌ایم تا پایان سال این خط به ‌بهره‌برداری ‌می‌رسد.

- پیش از این در کنفراس‌های مطبوعاتی مسئولان مطرح کردند که اعتبار لازم برای اجرای پروژه انتقال آب چاه‌ها به تصفیه خانه سد بسیار زیاد است. به طور مشخص چقدر اعتبار برای اجرای این پروژه پیش‌بینی شده است؟

43 میلیارد تومان.

- محل تامین اعتبار این پروژه از کجاست؟

20 میلیارد تومان از اعتبار این پروژه از محل اعتبارات و کمک‌های شرکت صنعتی و معدنی گل‌گهر است و مابقی‌اش هم از محل اعتبارات عمرانی استانی و کشوری تامین خواهد شد.

- اگر بر روی هر حلقه چاه سیستم تصفیه RO نصب ‌می‌شد هزینه کمتر ‌نمی‌‌شد؟

نصب تصفیه RO روی هر چاه هزینه‌اش بسیار گزاف ‌می‌شود ثانیا هر تصفیه RO یک پسابی دارد که در محیط زیست اثرات منفی دارد. بهترین روش همین انتقال آب چاه‌ها به تصفیه خانه است.

- با توجه به هزینه‌بر بودن این طرح، بعد از اجرایی شدن روی قیمت آب‌بها هم تاثیر خواهد داشت؟

فعلا هیچ پیش‌بینی در این زمینه نشده است.

- هر متر مکعب آب با این طرح چقدر دست شما را ‌می‌گیرد؟

همین الان هم قیمت فروش آب با قیمت تمام شده اختلاف فاحشی دارد و به ازای هر متر مکعب  حدود 400 تومان بین قیمت فروش و قیمت تمام شده اختلاف است.

- چند حلقه چاه در دشت سیرجان دارید؟

25 حلقه چاه.

- میزان مصرف سالیانه آب شهروندان چقدر است؟

در مجموع مصرف سالیانه آب شهرستان سیرجان و نجف‌شهر 18 میلیون متر مکعب است.

- این مقدار مصرف برای چند انشعاب است؟

حدود 3 هزار و 500 واحد انشعاب از محل تامین آب سیرجان به صورت مستقیم آبرسانی ‌می‌شود.

- هر ساله چه تعداد به این انشعابات و میزان مصرف اضافه ‌می‌شود؟

افزایش واحد انشعابات بر اساس نرخ رشد جمعیت است. حدودا سالی بین 2 هزار تا 2 هزار و 500 انشعاب در حوزه شهرستان به فروش ‌می‌رسد.

- طبق آماری که قبلا اعلام شده 30 درصد از این آبی که وارد شبکه ‌می‌شود در اثر فرسودگی لوله‌ها هدر ‌می‌رود. چرا اقدامی اساسی برای جلوگیری از آن وجود ندارد؟

در حال حاضر هدررفت آب در شهر سیرجان و نجف شهر حدود 21 درصد است که نقاط حادثه‌خیز شبکه شناسایی و در سال‌های اخیر بازسازی شده‌اند. این روند در سال جاری و سال آینده هم ادامه دارد. همچنین پروژه نشت‌یابی در کل شبکه و برطرف کردن آن را داشتیم. تعویض کنتور خراب هم در دستور قرار داشت و تا پارسال بیش از 4 هزار کنتور خراب در حوزه شهرستان تعویض شدند. این‌ها همه به کاهش هدر‌رفت شبکه کمک ‌می‌کنند. 

- چند سال طول ‌می‌کشد که کل این شبکه بازسازی و تعویض شود؟

در حوزه شهرستان سیرجان هزار و 180 کیلومتر شبکه داریم که حدود 40 درصد از این شبکه فرسوده است و بایستی تعویض شود. در سال گذشته بیش از 73 کیلومتر از این شبکه بازسازی شد و این روند سالیانه ادامه دارد که در 5 سال آینده بخش عمده‌ای از این شبکه فرسوده بازسازی ‌می‌شود.

- برای حفاری‌ها با پروژه فاضلاب همسو کار ‌می‌کنید؟

با توجه به اینکه پروژه فاضلاب در حال اجراست از این موقعیت اجرایی استفاده کردیم که موازی کاری نکنیم و متناسب با پتانسیل مالی شرکت و اعتبارات هر جا که نیاز به بازسازی شبکه داشته باشیم همزمان با اجرای طرح فاضلاب این مشکل را حل کنیم.

- بارها درباره طرح جداسازی آب شرب صحبت شده است اما هنوز هیچ نشانه‌های عملی از آن مشخص نیست. آیا این طرح در دستور کار شما قرار ندارد؟

بحث دو شبکه‌ای کردن سیستم بسیار هزینه‌بر است چون بایستی معادل شبکه‌ای که در حال حاضر در شهر سیرجان داریم، دوباره برای شبکه آب شرب داشته باشیم اما فعلا فقط جداسازی آب فضای سبز شهری را در دستور کار داریم و این جداسازی در سال جاری با توجه به مسایل تامین آب شدت گرفته است و در شورای حفاظت از آب روی جداسازی آب فضای سبز از آب شرب تاکید زیادی شده است. بر اساس مصوبه بایستی 30 درصد از باری را که فضای سبز روی آب شرب دارد را تا پایان سال دارد جدا کنیم.

- چند درصد از آب مصرفی فضای سبز از آب شرب است؟

در مجموع حدود 40 درصد از آب شرب و 60 درصد از منابع تامین فضای سبز استفاده ‌می‌کنند.

- دستگاه‌های تصفیه آب که در زمان وجود مشکل آرسنیک نصب شدند جمع آوری شدند.

آن زمان  از پتانسیل سرمایه‌گذاری بخش خصوصی برای تصفیه استفاده شد. بعد از اینکه آب از سد تامین شد نیازی به این دستگاه‌ها نبود و با توجه به اینکه برداشتی از این دستگاه‌ها ‌نمی‌شد سرمایه‌گذار دستگاه‌ها را جمع کرد. در واقع پیمانکار از این موضوع خیلی خرسند نبود ولی چاره‌ای جز جمع‌آوری دستگاه‌ها نداشت.

- دستگاه‌ها در جای دیگری نصب شدند؟

چون این پروژه همزمان با سیرجان در رفسنجان هم در حال اجرا بود دستگاه‌ها به رفسنجان منتقل شدند.

- قرار بود به دلیل مشکلات آب پاریز این دستگاه‌ها در آنجا نصب شوند.

برای شهرهای پاریز، زیدآباد و هماشهر پنج دستگاه توسط آب و فاضلاب استان کرمان خریداری و نصب شده و در روزهای آتی از آنها ‌بهره‌برداری ‌می‌شود.

- بعد از جمع‌آوری دستگاه‌ها مبالغی در کارت‌هایی که نزد شهروندان است باقی مانده است. راهی برای باز پس گرفتن آن وجود دارد؟

با شرکت سرمایه‌گذار این طرح هماهنگ شده که مبالغ باقی مانده در کارت‌ها را به شهروندان برگرداند و قرار شد دستگاهی در اختیار ما قرار دهند که موجودی کارت‌ها مشخص شود و شهروندان ‌می‌توانند با مراجعه به ما ،مبلغی را که در کارت‌های‌شان باقی مانده است برگردانده ‌می‌شود.

- با توجه به اینکه شما کارفرمای پروژه فاضلاب هستید، چند درصد از پروژه پیشرفت داشته است؟

در قرارداد سرمایه‌گذار در فاز اول 388 کیلومتر شبکه جمع‌آوری و همچنین احداث تصفیه‌خانه فاضلاب قرار دارد که تا الان 55 کیلومتر از شبکه‌های جمع‌آوری اجرا شده است و عملیات احداث تصفیه‌خانه هم از یک ماه پیش شروع شده است.

- طبق صحبت‌های مدیرعامل شرکت کاریز قرار بود ماهی 8 تا 10 کیلومتر از این پروژه اجرا شود اما با گذشت چندین ماه از شروع این پروژه به این رقم نرسیده‌اند.

پیش‌بینی شده فاز اول این پروژه ظرف 3 ساله اجرا شود. در سه ماه گذشته به رقم 10 کیلومتر در ماه رسیده‌اند و ان‌شاا.. این روند ادامه پیدا ‌می‌کند و در موعد مقرر این پروژه به ‌بهره‌برداری ‌می‌رسد.

- با بهره‌برداری پروژه فاضلاب چندمتر مکعب پسآب به دست ‌می‌آید؟

با اجرای پروژه فاضلاب شهر سیرجان در افق 1420 و بر طبق مطالعه مشاور 615 لیتر در ثانیه پسآب خواهد داشت. با اجرای فاز اول پیش‌بینی ‌می‌شود حدود 250 تا 300 لیتر در ثانیه پسآب داشته باشیم، یعنی چیزی در حدود بین 25 تا 30 هزار متر مکعب در شبانه روز.

- تمام این حجم وارد چرخه صنعت ‌می‌شود؟

بله.

- خونه باغ‌ها و ویلاهایی که اطراف شهر ساخته ‌می‌شود و اکثرا حتی استخر یا حوض دارند که برای پر کردن آنها و آبیاری درختان از آب شرب استفاده ‌می‌کنند. برای این موارد چه اقداماتی از سوی شما انجام شده است؟

در حوزه شهرستان خانه باغ‌ها شناسایی شدند و کد خانه باغ به آنها داده شده است و برنامه‌ریزی کردیم که کنتورشان به صورت ماهیانه قرائت شود و با توجه به تعرفه ذی‌ربطش محاسبه شوند و امیدواریم با این روند مصرف‌شان را تحت کنترل داشته باشیم. قطعا مصارف بیش از حد مجاز را پیگیری و با آنها برخورد ‌می‌کنیم.

- در رابطه با انشعابات غیر‌مجاز چطور؟

در حوزه شهرستان اکیپ انشعابات غیرمجازمان فعال است و بر اساس گزارشات واصله و بررسی‌ها در این قضیه هم مشکلی نداریم.

- منظورتان این است که انشعاب غیرمجاز ندارید؟

انشعابات غیرمجاز ممکن است تفاسیر دیگری داشته باشد. چه طرف از انشعاب دیگری استفاده کند که نسبت به قطع انشعاب اصلی اقدام ‌می‌شود و چه اینکه از روی شبکه نسبت به وصل انشعاب اقدام کند که برخورد قانونی ‌می‌شود. 

- آماری از تعداد انشعابات غیر‌مجاز دارید؟

در یکی دو سال اخیر بین 150 تا 200 انشعاب غیر‌مجاز داشتیم که یا بر اساس قانون تبدیل به مجاز شده و یا اینکه قطع شده‌اند.

- شایعه‌ای وجود دارد که یکی از استخرهای شهر آب مصرفی‌اش را لوله‌کشی کرده و برای مصارف کشاورزی استفاده ‌می‌کند.

این موضوع در حوزه ما نیست و من به هیچ عنوان در این قضیه دخالت ‌نمی‌‌کنم. استخرهای شهر فقط برای مصارف دوش حمام‌شان از آب شرب استفاده ‌می‌کنند که این قاعدتا هم باید بهداشتی باشد و نیاز است. فقط به سیستم اداری و دوش حمام استخرها آب ‌می‌دهیم و کنترل هم ‌می‌کنیم و کنتورهای‌شان پلمپ است و کنتورهای مصارف بالای‌مان به صورت ماهیانه قرائت ‌می‌کنیم.

- در رابطه با کارواش‌هاچطور؟

کارواش‌ها را به عنوان مشترکین خاص دسته‌بندی کردیم و به صورت ماهیانه مصرف‌شان کنترل و در سامانه مشترکین ثبت و قبض صادر ‌می‌شود. هر انشعاب غیرمسکونی ظرفیتی قراردادی دارد که با ما منعقد کردند مازاد بر ظرفیت قراردادی‌اش بر طبق تعرفه آب آزاد محاسبه ‌می‌شود.

- پرداخت مبلغ بیشتر راهکار مناسبی برای جلوگیری از هدر رفت آب محسوب ‌نمی‌شود، برای جلوگیری از مقدار زیاد مصرف اقدامی نشده است؟

طبیعتا با توجه به اینکه بر طبق تعرفه محاسبه ‌می‌شود خودشان هم در این قضیه حساسیت دارند. ولی اگر در حوزه شهرستان کارواش‌ها بتوانند سیستم بازیافت آب را داشته باشند این ‌می‌تواند کمک قابل ملاحظه ای به مصارف خودشان بکند. در این باره با رییس صنف هم صحبت کردیم.

- چرا اداره آب و فاضلاب به صورت حواله‌ای و با تانکر از چاه‌ها به گل‌گهر آب ‌می‌فروشد؟

تنها به گل‌گهر ‌نمی‌فروشیم. موظفیم آب کل مصارف بهداشتی کارگاه‌هایی را که در حوزه ما قرار دارند، تامین کنیم و هر کس بخواهد بر اساس نرخ آب تانکری حواله ‌می‌گیرد. علاوه بر مصارف بهداشتی کارگاه‌ها آب تانکری به حوزه عشایری را هم تامین ‌می‌کنیم.

- ظرفیت چند چاه به صورت تانکری به فروش ‌می‌رسد؟

یک حلقه چاه.

- حواله هر تانکر چقدر است؟

بر اساس تعرفه مصوب.