دوشنبه, 30 مهر 1397

هفته‌نامه شماره 533: 30 مهر 1397

گزارش پاسارگاد از وضعیت بازنشستگان مشغول بکار در منطقه گل‌گهر

همه بازنشستگان گل‌گهر

- رییس اداره تامین اجتماعی: تعداد زیادی از بازنشستگان از صندوق‌های کشوری و لشکری هستند

- رییس اداره تعاون،کار و رفاه اجتماعی: 12 هزار و 500 جوان بیکار داریم

 - مدیر روابط عمومی گل‌گهر: بیشتر افراد بازنشسته در یکسری از پست‌های فنی و کلیدی مشغول به کار هستند که نمی شود به صورت آنی و فوری کسی را جایگزین‌شان کرد

- سارا پورمختار

 «بسیاری از بازنشستگان تحت عنوان مشاور در همان سمت‌های خود در حال فعالیت هستند. بسیاری از مدیران و معاونان شرکت سنگ آهن فلان جا (بهره‌بردار بزرگ‌ترین معدن سنگ آهن خاورمیانه) به همین شکل در حال فعالیت هستند، البته که از حقوق‌های نجومی آنها هم نمی‌توان چشم‌پوشی کرد.» این متن پیامی بود که از طرف شخصی به نام «سعید همتی» در برنامه حالا خورشید خوانده شد و رضا رشیدپور مجری این برنامه ادامه داد: «این قانون منع بکارگیری بازنشستگان در طی روزهای گذشته هم بارقه‌های امید را به وجود آورد که کسانی که بازنشسته هستند و در سمت‌های عالی مشغول فعالیت هستند جای‌شان را به جوان‌ترها بدهند، عده‌ای هم می‌گویند این تبدیل می‌شود به حکم مشاور و کماکان به کارشان ادامه می‌دهند». 

مدت‌هاست که بحث بازنشستگان مشغول به کار در شرکت‌های مجموعه‌ گل‌گهر نقل محافل است. اکثر این بازنشستگان هم در پست‌های عالی معاون، مدیر و مشاور با حقوق‌های بالا و نه به واسطه تخصصشان فعالیت می‌کنند. یک بار فرماندار در نشستی با گفتن «به جای هر بازنشسته‌‌ای که دوباره مشغول به کار شده است 4 تا 5 جوان ‌می‌توانند صاحب کار شوند» در برابر این موضوع موضع می‌گیرد و بار دیگر سازمان تامین اجتماعی با ارسال اخطار کتبی به شرکت‌ گل‌گهر و شرکت‌های تابعه خواستار تعین تکلیف وضعیت بازنشستگان مشغول بکار در این مجموعه می شود. در روزهای گذشته هم مجلس طرح قانون منع به کارگیری بازنشستگان را اصلاح و به تصویب رساند. در نهایت هم با خواندن پیام یک شهروند در برنامه تلویزیونی این موضوع در سطح کشوری مطرح شد. اما هیچ یک از این تذکرات در سیاست کاری مدیران ارشد گل‌گهر و شرکت‌های تابعه تغییری ایجاد نخواهد کرد چرا که اعتقادی بر حذف بازنشسته‌ها و اعتماد به جوانان وجود ندارد و همیشه برای دور زدن قانون و ایجاد کلاه شرعی راه باز است.

- کدام بازنشسته جای 5 نفر را گرفته است

پیش از این ناصر تقی‌زاده مدیرعامل مجتمع معدنی و صنعتی گل‌گهر در گفت‌و‌گو ویژه‌نامه نوروزی پاسارگاد در پاسخ به سئوال «به کار  گرفتن این همه بازنشسته در پست‌های رده‌های بالا نشان از چه دارد؟» گفته بود: «برای اینکه از تجربه هم باید استفاده کنیم. در 20 هزار نفر نیرو، 40-50 بازنشسته باشد، زیاد است؟ البته بعضی‌های‌شان را قبول دارم باید بروند. اما شما تجربه بعضی از آدم‌ها را چطوری می‌توانید بدست بیاورید؟ من جای آقای زیدآبادی معاون مالی اقتصادی چه کسی را بگذارم که بتوانم به او اعتماد کنم؟ هیچ جوانی نمی‌تواند کار او را انجام دهد و این همه سند را آنالیز و امضا کند. بخشی اعتماد است و بخشی سلیقه مدیریتی است.» تقی‌زاده همچنین در پاسخ به سئوال «فرماندار گفتند در جلسه شورای تامین مصوب شده بازنشسته‌های گل‌گهر بیرون شوند، چون هر بازنشسته‌ای از نظر حقوقی جای 5 نیروی جوان را گرفته است؟» اظهار کرده بود: «ما دولت نیستیم، کدام بازنشسته جای 5 نفر را گرفته است، حقوق را براساس تخصص به افراد می‌دهند. من خاطره‌ای دارم؛ یک روزی می‌خواستیم ذوب خاتون‌آباد را بزنیم، خاک ریزش می‌کرد. قرار شد 60 میلیون تومان بدهیم یک دستگاه شمع‌کوب از بوشهر بیاوریم یک مهندس بازنشسته بود که آن سال ماهی 3 میلیون حقوق می‌گرفت. من خودم 3 میلیون نمی‌گرفتم، گفت آقای مهندس یک هفته به من فرصت دهید. همین آقا رفت دو نفر مقنی از یزد آورد و آن کاری که قرار بود با 60 میلیون انجام شود با 500 هزار تومان حل شد. این فرق بین آدم تازه‌کار و بازنشسته است. از طرفی ما شرکت خصوصی محسوب می‌شویم. ما بعضا برای کارهای تخصصی خودمان می‌خواهیم از بازنشسته‌های فولاد مبارکه استفاده کنیم. الان برای ذوب جهان‌فولاد رفته‌ایم از بازنشسته‌های فولاد اصفهان خواهش کردیم، تازه نمی‌آیند. یک‌سری پست‌ها واقعا تخصصی هستند. ما متوسط میانگین سنی‌مان 35 سال است.»

- باید افراد سرشاخه با حقوق‌های نجومی کنار روند

ارسال اخطار کتبی از سوی سازمان تامین اجتماعی و جدیت در منع بکارگیری بازنشستگان کورسوی امیدی ایجاد کرد. رییس سازمان تامین اجتماعی ارسال نامه به شرکت‌های گل‌گهر از سوی این سازمان را تایید ‌می‌کند: «افراد مستمری‌بگیری که در شرکت‌ها مشغول بکار هستند را موظف کرده‌ایم در صورتی که تمایل به ادامه کار دارند باید درخواست بازنشستگی‌اشان را پس بگیرند و مستمری‌شان قطع شود و از جایی که مشغول بکار هستند حق بیمه‌اشان پرداخت شود.» به عقیده مشتاق پورحاجبی این اخطارها نتیجه بخش بوده است: «به دلیل پیگیری‌ها تا حدودی نتیجه حاصل شده است و کار را از سرشاخه‌ها شروع کردیم که تعدادی از این افراد که با حقوق‌های نجومی مشغول به کار هستند درخواست بازنشستگی‌شان را پس گرفته و به کار خود ادامه ‌می‌دهند و برای مابقی افراد هم پیگیر هستیم که تکلیف شان مشخص شود.»

- بازنشستگان صندوق‌های کشوری و لشکری

پورحاجبی که از تعداد افراد بازنشسته مشغول بکار در مجموعه گل‌گهر آمار دقیقی ندارد در ادامه ‌می‌افزاید: «تعداد این افراد را نمی‌توان دقیقا اعلام کرد چرا که تعدادی از این افراد بازنشسته تامین اجتماعی نبوده‌اند.» وی در توضیح بیشترگفت: «تعدادی از این افراد، بازنشسته دولت یا نیروهای مسلح هستند و صندوق بازنشستگی‌شان یا کشوری است یا لشکری. خیلی از افرادی که بحث بکارگیری افراد بازنشسته را برجسته کرده‌اند و تامین اجتماعی را متهم ‌می‌کنند که مستمری تعدادی از آنها را قطع نکرده است متوجه نیستند که صندوق‌های بازنشستگان کشوری و لشکری ارتباطی به تامین اجتماعی ندارد و مقامات شهرستان باید در این زمینه ورود پیدا کرده و با مدیرعاملان شرکت‌ها صحبت کنند.»رییس سازمان تامین اجتماعی سیرجان که معتقد است با رفتن هر یک از این افراد حداقل 4 نفر نیرو ‌می‌تواند مشغول بکار شود ادامه ‌می‌دهد: «به جرات ‌می‌توانم بگویم بیشتر بحث روی 60 تا 70 نفر است که اگر این سرشاخه‌های اصلی با حقوق‌های نجومی کنار روند خود به خود افرادی که در سطح پایین‌تری قرار دارند و تعداد و رقم حقوق‌هایشان خیلی چشمگیر نیست کنار ‌می‌روند و باب این مساله کلا بسته ‌می‌شود».

طبق قانون تامین اجتماعی افراد بازنشسته می توانند با مراجعه به سازمان، «فرم بازگشت به کار» را پر کنند. با پر کردن این فرم مستمری فرد بازنشسته قطع و بیمه‌اش دوباره پرداخت خواهد شد و از آن به بعد بازنشسته محسوب نمی‌شوند و قانون شامل حال آنها نمی‌شود.  این دقیقا همان کاری است که تعدادی از مدیران ارشد منطقه گل‌گهر از جمله عباس سلیمان‌زاده معاون بهره‌برداری شرکت گهرزمین و محمود زیدآبادی معاون مالی و اقتصادی گل‌گهر انجام داده‌اند و تا زمانی که در پست خود قرار دارند عطای دریافت مستمری بازنشستگی را به لقای دریافت حقوق چندبرابری بخشیده‌اند.

- منافات با قانون، شرع و عرف 

 جدای از بازنشستگان تامین اجتماعی تعدادی از افراد مشغول بکار در منطقه گل‌گهر بازنشستگان صندوق‌های کشوری و نیروهای مسلح (به خصوص درشرکت گهرزمین) هستند. از طرفی بر طبق قانون هیچ جانباز بازنشسته‌ای که درصد ‌جانبازی‌اش زیر 50 درصد است نمی‌تواند دوباره مشغول بکار شود این درحالی است که بر طبق آمار غیررسمی 20 درصد بازنشستگان مشغول بکار در مجموعه گل‌گهر ایثارگر هستند که اکثر قریب به اتفاق آنها جانباز زیر 50 درصد هستند. 

گرچه شنیده ‌می‌شود اداره تعاون، کار و رفاه  اجتماعی  هم در این مورد ورود پیدا کرده است اما رییس این اداره این موضوع را رد ‌می‌کند: «بحث بازنشستگان در حوزه تامین اجتماعی و خدمات بیمه ای است و به اداره کار ارتباطی ندارد.» حامد هادیان ضمن مخالفت با این موضوع ‌می‌گوید: « از لحاظ قانونی، شرعی و عرفی و اجتماعی کارکردن بازنشسته‌ها در این شرایط بیکاری که 12هزار و 500 نفر جوان بیکار داریم درست نیست که کسی که حقوق بازنشستگی ‌می‌گیرد دوباره با حقوق‌های آنچنانی سرکار باشد».

- بازنشستگان فقط در ظاهر از لیست خط می‌خورند

در روزهای گذشته مجلس طرحی را به تصویب رساند که در آن قانون منع به کارگیری بازنشستگان اصلاح شده است. ظاهرا این طرح با هدف رفع پیرسالاری، چابک‌سازی نظام مدیریتی و تسریع در توسعه با تسهیل حضور جوانان در نظام اجرایی است. بر طبق این قانون استانداران، فرمانداران، مدیرکل‌ها و معاونان وزیر هم نمی‌توانند از بازنشستگان انتخاب شوند و این در حالی است که 70 نفر فرماندار، 12 استاندار، 1200 نفر مدیرکل و معاون و مدیر ارشد بازنشسته در بدنه دولت وجود دارد که این راه را برای مدیران گل‌گهر باز بگذارد تا بگویند هر وقت دولت این قانون را اجرایی کرد از شرکت‌های بخش خصوصی چنین توقعی داشته باشد. 

اینکه مدیران گل‌گهر از حذف تعدادی از بازنشستگان می‌گویند و وعده حذف مابقی آنها را می‌دهند تنها به منظور همراه کردن افکار عمومی با خود است. ممکن است در ظاهر این اتفاق بیفتد اما در باطن شکل دیگری دارد. برای نمونه و بر اساس اعلام منابع آگاه یکی از افراد بازنشسته‌ای که به عنوان مشاور ورزشی گل‌گهر فعالیت می‌کرد تا مدتی پیش حقوقش را گل‌گهر پرداخت می‌کرد در حال حاضر به ظاهر از لیست گل‌گهر حذف شده و ولی حقوقش را باشگاه فرهنگی و ورزشی پرداخت می‌کند و این در حالی‌ست که باشگاه متعلق به گل‌گهر است.

- طبق قانون عمل می‌کنیم

تلاش‌هایم برای گفت‌و‌گو و شنیدن صحبت‌های مدیران ارشد گل‌گهر بی‌نتیجه ماند.حسن رحیمی معاون توسعه مدیریت و سرمایه انسانی و محمد اسفندیارپور مدیر توسعه منابع انسانی تحت هیچ شرایطی حاضر به پاسخگویی نشدند چرا که به گفته ایشان، در مجموعه گل‌گهر تنها مدیر روابط عمومی باید پاسخگوی نشریات باشد. مدیر روابط عمومی گل‌گهر هم در خصوص تعداد بازنشستگان منطقه گل گهر می‌گوید: « واقعا تعداد افراد بازنشسته مشغول به کار در گل‌گهر و شرکت های تابعه آنقدری که برخی ها می‌گویند نیست و از بین ۱۹ هزار نفر که در منطقه گل‌گهر  مشغول به کارند تعداد بازنشستگان به زیر ۷۰ نفر می‌رسد که این رقم بسیار ناچیز است.» ابوذر حلوایی‌پور تاکید می‌کند: «بیشتر این تعداد در یکسری از پست‌های فنی و کلیدی مشغول به کار هستند که نمی شود به صورت آنی و فوری کسی را جایگزین‌شان کرد و باید فرآیند و زمانی گذاشته شود که افرادی رشد پیدا کنند که بتوان جایگزین کرد.» وی معتقد است: «حذف بازنشستگان یک پروسه زمانبر است که به صورت یکباره و لحظه‌ای نمی‌توان تعدادی را از مجموعه حذف کرد.هرچند رویکرد سازمان این است که طبق قانون کار را جلو ببرد و باید شرایطش بوجود بیاید. همینطور که تاکنون بخشی از بازنشسته ها کم شده اند مطمئنا در آینده هم روال بر اجرای قانون است».

- استخدام‌های خارج از ضابطه 

با کنار هم گذاشتن این موارد به این نتیجه می‌رسیم که امیدی برای حذف افراد بازنشسته وجود ندارد حتی وقتی با حضور علیرضا رزم‌حسینی استاندار سابق کرمان، ناصر تقی‌زاده مدیرعامل شرکت صنعتی و معدنی گل‌گهر، شهباز حسن‌پور نماینده مردم سیرجان و علی‌اکبر پوریانی مدیرعامل شرکت گهرزمین صورتجلسه‌ای امضا می‌شود که تا پایان سال جاری 50 درصد بازنشستگان مشغول به کار در این منطقه تصفیه حساب شوند نه تنها این کار انجام نمی شود که تعدادی به آن‌ها افزوده می‌شود. وقتی به افراد بازنشسته‌ای که شوق خدمت دارند و حاضر به رها کردن پست‌های خویش نیستند جذب نیرو خارج از ضابطه و شیوه‌نامه استخدامی شرکت (افرادی که به حکم مستقیم مدیرعامل به مجموعه وارد می‌شوند و در اکثر مواقع در دفتر تهران مشغول به کار می‌شوند) را اضافه کنیم امیدی به رفع پیرسالاری، چابک‌سازی نظام مدیریتی و تسریع در توسعه با تسهیل حضور جوانان نیست.