سه شنبه, 04 آبان 1400

هفته‌نامه شماره ۶۷۴ | ۲۶ مهر ۱۴۰۰

سی‌ویکمین جشنواره تئاتر استان در سیرجان برگزار می‌شود
تجهیز سالن‌ها بهترین اتفاق جشنواره

 حسین اطمینان
اگر اجراهای نمایشی مثل اپرا را کنار بگذاریم، تئاتر بی‌واسطه‌ترین هنر با مخاطب است. تئاتر در اکثر کشورها قدمت زیادی دارد و به مراسم‌های مذهبی و جشن‌ها برمی‌گردد. تئاتر به شکل کنونی و نوین در ایران از زمان ناصرالدین شاه فراگیر شد و ساختمان‌هایی را به عنوان سالن تئاتر ساختند و در دوره‌های بعد هم این سالن‌ها افزایش پیدا کردند. در سیرجان تالار فردوسی تنها سالن شناخته شده برای اجرای تئاتر است که فرسوده شده و حال و روز خوبی ندارد. تالار فردوسی برای اجرای یک تئاتر امکانات حداقلی را هم ندارد. سال گذشته قرار شد این سالن بهسازی شود. شهرداری سیرجان هم یک بلک باکس (پلاتو) را در ساختمان فرهنگسرا افتتاح کرد که آن هم وضعیت خوبی ندارد و گروه‌ها بدون نور و صدا در آنجا اجرا می‌کنند. با این اوصاف هفته گذشته مدیر کل ارشاد استان از برگزاری سی‌ویکمین جشنواره استانی تئاتر در روزهای بیست‌و‌پنجم تا بیست‌و‌هشتم آبان‌ماه در سیرجان خبر داد که با توجه به آماده نبودن تالار فردوسی و پلاتوی شهرداری کمی عجیب به نظر می‌رسد.
 ضررها و نفع‌های جشنواره
امیرحسین طاهری کارگردان تئاتر و عضو انجمن نمایش استان کرمان در این ‌باره می‌گوید: این جشنواره باید هر ساله برگزار شود. الان وضعیت زیرساخت‌های استان به گونه‌ای است که تقریبا هیچ شهری این پتانسیل را به صورت کامل ندارد. علت هم باید بررسی شود که چرا این استان پهناور به این روز می‌افتد که یک برنامه استانی را نمی‌تواند به طور کامل برگزار کند. به گفته‌ی طاهری این جشنواره طبق دستور‌العمل اداره کل هنرهای نمایشی باید حداقل با هشت گروه برگزار شود. این هشت گروه در شهر میزبان اسکان می‌خواهند، هزینه‌های جانبی دیگری هم دارند و خیلی از شهرستان‌های کوچک‌تر همین امکانات را هم ندارند. این کارگردان تئاتر معتقد است از جهت سالن‌ها و امکانات برگزاری هم هیچ شهری این پتانسیل را ندارد. سال قبل این جشنواره در رفسنجان برگزار شد و طاهری در این مورد می‌گوید: سالن مجتمع هنری‌شان یک سالن قاب عکسی بود که خوب و مناسب نبود و تالار فردوسی خیلی بهتر و استانداردتر است. یک سالن هم کانون پرورشی و فکری داشت که به مهد کودک واگذار کرده بودند و برای این دوره جشنواره از آن استفاده می‌شد. یک بلک باکس بدون هیچ امکاناتی که حتی صندلی برای نشستن تماشاچی‌ها هم نداشت. یک حیاط خانه‌ای را هم گرفته و چادر زده بودند و با داربست صندلی درست کرده بودند. این هم بسیار جای نامناسبی بود و صدای خیابان هم می‌آمد. وی ادامه داد: می‌خواهم بگویم اگر سیرجان این جشنواره را برگزار نکند جای بهتری هم در استان وجود ندارد. سیرجان در این بی‌امکاناتی که ما سال‌ها فریاد می‌زنیم باز از بقیه شهرها پتانسیل بهتری دارد. سالن فردوسی تا حدودی بازسازی شده و صندلی‌ها و سقف، دیوار و پشت صحنه هم بهتر شده است. هنوز نور و صدا مانده که چند ماه است گروه‌های نمایشی منتظر این امکانات هستند و امیدواریم برای این جشنواره این اتفاق بیافتد و گروه‌های سیرجانی هم بتوانند از برگزاری این جشنواره استفاده‌ای ببرند و سالن مجهز شود.
 با اتفاق‌های تئاتر استان آشنا می‌شویم
وی در مورد نفع این جشنواره برای سیرجان هم می‌گوید: ما همه این سال‌ها در مورد مضرات جشنواره حرف زدیم که چشم و هم‌چشمی‌ها و رقابت ناسالم به تئاتر ضربه می‌زند. این جشنوراه‌ها شکل مسابقه‌ای دارند و به بعضی جوان‌های بی‌تجربه در جشنواره جایزه‌ای داده می‌شود که ممکن است جوان خودش را گم کند و فکر کند به اوج کار رسیده است. این جشنواره‌ها آسیب‌های جانبی مثل مکیدن بودجه تئاتر استان را هم دارد که این بودجه باید صرف اجراهای عمومی و ادواری شود نه اینکه صرف خورد‌و‌خوراک گروه‌ها شود. تازه همین بودجه هم اندک هست و باید کلی اسپانسر جمع کنند و از نهادها کمک بگیرند تا بتوانند از عهده کار بر بیایند. اینها مضرات جشنواره است. طاهری ادامه داد اما اینکه در سیرجان مجبوریم جشنواره برگزار کنیم نکات مثبتی هم دارد. در این برهه تجهیز این سالن‌ها می‌تواند گره کور سالن فردوسی و پلاتوی شهرداری را پس از سال‌ها باز کند. شهرداری هم به واسطه اینکه آبروی شهرمان درمیان است مشکلات پلاتو مثل در، لابی، کف که خراب شده، صندلی و سکوها را در حد مقدور اصلاح کند. امکانات نور و صدا هم فراهم شود. همین اتفاق برای سالن فردوسی هم بیافتد. اداره کل همت کند و امکاناتی را برای سالن‌های سیرجان بیاورد. اگر این سالن‌ها به لطف جشنواره تجهیز شوند ما صاحب دو مکان قابل قبول برای اجرا در سیرجان می‌شویم. صحبت است که این امکانات استیجاری و صرفا برای جشنواره به سیرجان بیاید که امیدواریم این اتفاق نیافتد.
طاهری ادامه داد: جشنواره مزایای دیگری هم می‌تواند برای سیرجان داشته باشد. اینکه ما دست‌کم از اتفاق‌هایی که در گروه‌ها و شهرهای دیگر می‌افتد با خبر شویم. منظورم از ما افراد مشخص انجمن نمایش نیست. منظورم بدنه تئاتر و تماشاگران سیرجان است که باید از پیله شهر سیرجان بیرون بیاییم و بدانیم در بقیه شهرستان‌های استان چه اتفاق‌هایی می‌افتد. باید بدانیم چرا سال‌هاست هیچ گروهی از سیرجان نتوانسته به عنوان گروه برگزیده به کشور معرفی شود؟ دیگر شهرستان‌ها روی چه نکاتی کار می‌کنند و آنها چه مسایلی را دارند که ما نتوانستیم به آن برسیم. به گفته‌ی طاهری اینکه جامعه تئاتر و تماشاگران متوجه بشوند که تئاتر امکانات دیگری هم می‌خواهد، رویکردهای دیگری هم می‌توان به آن داشت و از نظر کیفی می‌شود کارهای خلاقانه و ابداعاتی کرد، جایگاه اندیشه در یک اثر کجاست؟ شاید با برگزاری جشنواره کیفی استانی بشود تا حدی به این موارد رسید.
 توقع نابه‌جا نداشته باشیم
وی به موضوع دیگری هم در میزبانی جشنواره اشاره کرد و گفت: برخی از ما یک توقعاتی از برگزاری جشنواره داریم که توقعات ناسالمی است. اینکه ما بیاییم میزبانی را قبول کنیم شاید به دلیل میزبانی داورها گوشه‌چشمی هم به ما داشته باشند و یکی از آثار سیرجان را هم انتخاب کنند، ناسالم است. این مسئله شاید هیچ‌وقت به زبان نیامده اما در فکر برخی از افراد هست. موضوع بعد اینکه اگر بشود این جشنواره را به صورت دایمی در سیرجان برگزار کرد و دبیرخانه دایمی به سیرجان منتقل شود و تبدیل به یک رویداد مستمر سالانه شود در دراز‌مدت می‌شود از رشد کیفی در جشنواره و اتفاقات اجرایی که در خود شهرستان می‌افتد بهره‌مند شد. حضور مستمر یک جشنواره کیفی می‌تواند باعث رشد مفهوم تئاتر در تماشاگران شود. با برگزاری کارگاه‌ها و تعاملی که با دیگر گروه‌ها برقرار می‌شود می‌توان از برکات دایمی جشنواره برخوردار بود. اداره ارشاد سیرجان و انجمن نمایش تحرکاتی برای این کار انجام داده‌اند که سیرجان میزبانی دایمی را تقبل کند اما این موضوع پر‌هزینه است و تنها در صورتی ممکن است مدیریت نهادهای قدرتمندی مثل شرکت‌های صنعتی‌معدنی این هزینه‌ها را متقبل شوند.
 جشنواره را به بهترین شکل برگزار می‌کنیم
مجید پورمحسنی رییس اداره ارشاد سیرجان و دبیر اجرایی جشنواره تئاتر استان در رابطه با آمادگی سالن فردوسی و پلاتوی شهرداری گفت: در آخرین جلسه‌ای که با آقای علیزاده مدیرکل ارشاد و مسئولان دیگر داشتیم حکم دادند که بنده دبیر جشنواره باشم ولی منوط به اینکه تجهیزات صوت و نور سالن فردوسی و پلاتوی شهرداری وصل شود. آنها قول داده‌اند و قرار است بیایند و این کار انجام شود.
رییس اداره ارشاد در مورد اسکان و دیگر هزینه‌های گروه‌ها هم گفت: مدیر‌کل ارشاد مذاکره‌ای با فرماندار سیرجان داشته و روی این مسئله یک سری توافقات انجام شده است. از یک طرف با گل‌گهر هم صحبت کردیم و قرار شده کمک بدهد تا این جشنواره به نحو احسن برگزار شود.
به گفته‌ی پورمحسنی ما بهترین میزبانی را خواهیم داشت. ما سال 81 و 82 هم بهترین میزبانی را داشتیم و بعد هم جشنواره به شهرهای دیگر رفت ولی نسبت به تجارب قبلی میزبانی خوبی داشتیم و امیدواریم امسال هم این تجربیات به کارمان بیاید. وی در این مورد که این جشنواره چه نفعی برای سیرجان دارد گفت: این جشنواره یکی از رویدادهای مهم و بزرگ استان است. موضوع مهم اینکه ما شهر تئاتر هم هستیم و با توجه به ظرفیت ما این جشنواره می‌تواند به ارتقای سطح تئاتر کمک کند. نگاه مسئولان استانی هم به این سمت و سو می‌آید و ما تلاش می‌کنیم میزبانی همیشگی را برای سال‌های آینده بگیریم. اگر این اتفاق بیافتد ما امکاناتی هم می‌گیریم. وی ادامه داد: چند سال است که در حال تلاش برای خانه تئاتر هستیم. این جشنواره می‌تواند کمک کند که ما راحت‌تر به این خواسته دست یابیم.
رییس ارشاد سیرجان در مورد جزئیات این جشنواره گفت: کمیته فنی در مرحله فراخوان کارهای ابتدایی است. احتمالا از سیرجان هم پنج گروه شرکت می‌کنند. پیش‌بینی کرده‌ایم که حدود 25 کار از استان به دبیرخانه ارسال می‌شود. بعد داوری‎ها انجام و نهایتا هفت یا هشت تئاتر برای مرحله نهایی و اجرا در سیرجان انتخاب می‌شوند. این جشنواره بین سه تا چهار روز و در روزهای بیست‌و‌پنجم تا بیست‌و‌هشتم آبان‌ماه در سیرجان برگزار می‌شود.